ایمان: برخی ادله صحت ایمان مقلّد

۱۸. ۱ - تصدیق مساوی ایمان ایمان همان تصدیق است و این تصدیق وجود پیدا کرده است بدون اینکه با آنچه که موجب کفر است مقارن باشد. ۹.۳. ۱ - نقد دلیل درست است که ایمان همان تصدیق است، لکن تصدیق مبتنی بر معرفت است و حصول معرفت به یکی از این سه طریق است: الف. شهود ، ب. ضروری ، ج. استدلال . در تقلید هیچ کدام نیست، و باید توجه داشت که اگر برای انسان از گفتار متخصص یک فن معرفت به آن حاصل شود، این داخل معرفت از روی استدلال است، امّا اگر حاصل نشود، اعتبار ندارد. ۱۸. ۲ - عدم امکان علم انسان به خدا انسان ممکن نیست به خدا علم پیدا کند، زیرا اگر مکلّف به وجود خداوند علم نداشته باشد، نسبت به امر الهی به معرفت نیز علم نخواهد داشت. بنابراین معرفت خدا برای او ممکن نخواهد بود؛ امّا اگر به وجود خداوند علم دارد، امر الهی به تحصیل معرفت تحصیل حاصل و محال است. ۹.۳. ۱ - نقد دلیل اوّلاً این اشکال مبتنی بر دیدگاه اشاعره است که وجوب معرفت را سمعی می داند، نه عدلیه که آن را عقلی می داند؛ ثانیاً این استدلال همان گونه که علم به اصول دین را محال می کند، تقلید را نیز ممتنع می کند. ۱۸. ۳ - نهی قرآن از جدال در آیات در آیات قرآن از جدال در آیات الهی نهی شده است (ما یجادل فی آیات اللّه إلاّ الّذین کفروا) وتفکر باب جدال را می گشاید، پس جایز نیست. ۹.۳. ۱ - نقد دلیل هر گونه جدال مقصود نیست، بلکه مراد جدال به باطل است به دلیل (وجادلوا بالباطل لیُدحضوا به الحق)؛ و به باطل جدال نمودند تا حقیقت را با آن پایمال کنند. نه جدال به حق که به آن امر شده است، به دلیل (وجادلهم بالّتی هی أحسن)؛ و با آنان به (شیوه ای) که نیکوتر است مجادله کن. منبع: شرح المقاصد، ج۵، ص۲۱۸ · حقایق الایمان، ص۶۱ · حق الیقین، ص۵۷۱ · مؤمن/سوره۲۳، آیه۴ · حقایق الایمان، ص۶۲ · غافر/سوره۴۰، آیه۵ · نحل/سوره۱۶، آیه۱۲۵