ب - ۳ – ۳ - ۱ - قاعده تعیین صلاحیت دادگاهها

ب - ۳ – ۳ - ۱ - قاعده تعیین صلاحیت دادگاهها برابر کیفرخواست و موضوع دعوا آنچه که صلاحیت دادگاه ها را خواه در امور مدنی و خواه در امور کیفری تعیین می کند، دعاوی و اموری است که قانونگذار به نحو استثنایی برای مراجع اختصاصی احصاء و یا به طور عام در صلاحیت مراجع عمومی قرار می دهد. در امور مدنی صلاحیت ذاتی مراجعی که به امور حقوقی رسیدگی میکنند برابر قانون و پس از تعیین و اعلام خواسته در فرم دادخواست یا سند اقامه دعوا مانند درخواست تعیین و احراز میشود. خواهان وظیفه دارد تا نخست حق مورد ادعای خود را تشخیص داده و سپس با مراجعه به قوانین مربوط به صلاحیت ذاتی و نسبی به مفهوم خاص مراجع قضایی و غیر قضایی، دعوای خود را در مرجعی اقامه و طرح نماید که موضوع دعوای وی در شمار دعاوی و امور تحت صلاحیت ذاتی و نسبی آن مرجع قرار دارد. بنابراین دادگاه حقوقی و یا مرجعی که دعوای مزبور نزد او اقامه گشته صلاحیت خود را در رسیدگی به دعوای مطروح بر پایه قانون تشخیص داده و احراز میکند. اما نکته مهم در این زمینه تعیین صلاحیت بر پایه خواسته و موضوعی است که خواهان به همراه و بر پایه سبب دعوا (بند ۴ ماده ۵۱ ق.آ.د. م)، در دادخواست و درخواست خود آورده و درج نموده است. از همین روی است که ماده ۲۶ ق.آ.د.م تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت هر دادگاهی را نسبت به دعوایی که نزد او مطرح شده بر عهده همان دادگاه نهاده است. ۱ ماده ۲۶ ق.آ.د. م : تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت هر دادگاه نسبت به دعوایی که به آن رجوع شده است با در امور جزایی، صلاحیت دادگاههایی که به امور کیفری رسیدگی می کنند، بر مبنای