باده: باده در فقه

هر چند در قرآن فقط بر حرمت خمر (به معنای شراب انگور بنابر مشهور) تصریح شده است، فقها (به دلیل چند حدیث مثلاً حدیثی که در آن، علاوه بر شراب انگور ، شراب خرما و گندم و جو و عسل نیز خمر نامیده شده است؛ یا حدیثی که خمر را نه به دلیل نام به جهت اثر آن حرام می‌داند و یک قرینه ) این حکم را به تمام اقسام باده تعمیم داده‌اند. همچنین، بر اساس حدیث «ما اَسْکَرَ کَثیرُهُ فَقَلیلُهُ حَرامٌ» ، هر چیزی که مقدار زیاد آن مست می‌کند اندکش نیز حرام است)، نوشیدن باده را، حتی اگر به مستی نینجامد، همچنان‌که به کار بردن آن را به صورت‌های دیگر، (مثلاً برای احتقان و بستن: )، حرام دانسته‌اند. ۷. ۱ - تعریف و ملاک اِسکار در تعریف «اِسکار» نیز فقها به عوارضی چون زوال عقل و هذیان‌گویی اشاره کرده‌اند؛ ۷. ۲ - نجاست باده اکثر فقها بر نجاست باده فتوا داده‌اند و حتی، بنابر ادّعای برخی، میان حرمت و نجاست باده ملازمه هست. ۷. ۳ - عدم مالیت باده بر مالیّت نداشتن باده و در نتیجه، [ فساد ] خرید و فروش و عدم ضَمان نسبت به اتلاف آن، (جز درباره اهل ذمه و نیز نسبت به باده‌ای که به قصد تهیه سرکه فراهم شده باشد.) نیز اکثر فقها فتوا داده‌اند. همچنین فروش انگور و خرما و غیر آن به قصد تهیه باده، چنان‌که اشاره رفت، حرام و معامله باطل است؛ ولی در حرمت یا کراهیت فروش آن به کسی که باده می‌سازد، همچنان‌که در صحت و فساد معامله بر فرض تحریم، نظر فقها یکسان نیست. ۷. ۴ - کاربرد باده برای درمان کاربرد باده برای درمان، چه به صورت نوشیدن و چه به صورت‌های دیگر، مگر در وقت ضرورت، بنابر اکثر مذاهب، جایز نیست. (برای آگاهی از حدیث نبوی : «اِنَّ اللّهَ لَمْ یَجْعَلْ شِفاءَکُمْ فیما' حَرَّم عَلَیْکُم» ؛ ۷. ۵ - حد نوشیدن باده نوشیدن باده با چند شرط عام (مثلاً اختیار و بلوغ و عقل ) و چند شرط خاص (مثلاً آگاهی از حرمت باده) مستوجب حد می‌شود، اگر چه مستی نیاورد. درباره حدِ نوشیدن باده نیز، به‌جز شافعی که به چهل ضربه تازیانه فتوا داده، فقها هشتاد ضربه را بعد از بازگشت حالت عادی لازم دانسته‌اند. درباره راه‌های اثبات ‌باده‌نوشی نیز فقها بحث کرده‌اند. همچنان‌که وظایف محتسب را در برخورد با باده‌نوشان و کسانی که آشکارا باده را عرضه می‌کنند تعیین کرده‌اند. منبع: بیروت ۱۴۰۷، ج۷، ص۱۹۸ · بیروت ۱۴۰۲، ج۸، ص۲۲۳ · ج۶، ص۴۰۸۴۱۱ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۵۰ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۴۸ـ۱۶۶ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۵۲ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶ ص۱۴۹ · جواهر الکلام، ج۶، ص۱۳ · جواهر الکلام، ج۶، ص۱۲ · الحدائق الناظرة، ج۵، ص۱۰۵ · جواهر الکلام، ج۶، ص۳ · دمشق ۱۴۰۴، ج۵، ص۷۱۴ · دمشق ۱۴۰۴، ج۳، ص۲۵۲۲ · دمشق ۱۴۰۴، ج۴، ص۳۴ · اصول کافی، ج۶، ص۴۱۳۴۱۵ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۵۶، ۱۶۲ · جواهر الکلام، ج۳۶، ص۴۴۴۴۴۷ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۵۴ـ۱۵۵ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۵۰ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۵۹ · دمشق ۱۴۰۴، ج۶، ص۱۶۷ـ۱۶۸ · مصر ۱۹۷۶، ص۸۴ـ۸۸