بازشناسی فقهی حقوقی مفهوم تجسس در کشف جرایم اقتصادی (جواز یا نهی) (مقاله علمی وزارت علوم)

بازشناسی فقهی حقوقی مفهوم تجسس در کشف جرایم اقتصادی (جواز یا نهی) (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: سیدحسن جعفریان سوته کیومرث کلانتری عباس تدین منبع: فقه جزای تطبیقی دوره 5 زمستان 1404 شماره 4 چکیده بزهکاران اقتصادی با بهره مندی از ساختارهای موجود در فضای اقتصادی و با ابتنا بر نفوذ سیاسی و اجتماعی در جامعه با استفاده از جایگاه والای ظاهری که در اختیار دارند، مرتکب جرم می شوند. جرایم اقتصادی غالباً بزه دیده یا متضرر واقعی ندارد، زیرا به جهت ساختار و فرایند شکل گیری، بیشتر در داخل تشکیلات ادارات و سازمان ها رخ می دهد و دارای رؤیت پذیری اندکی هستند. به همین دلیل به کارگیری شیوه های پنهان کارانه نظیر تجسس می تواند در کشف این جرایم مؤثر باشد، هرچند تجسس در نظام اسلامی با حرمت همراه است، اما درصورت تعارض و تنافی بین تجسس با سایر عناوین دیگر باید مطابق قاعده تزاحم عمل کرد و اهم را به دست آورد و آن را مقدم داشت. به همین دلیل حاکم اسلامی در مواردی می تواند با توسل به احکام ثانویه و ادله نقلی و عقلی مطلق حرمت تجسس را تخصیص زده و با استثنائاتی همراه سازد، چندان که در برخی موارد حکومت اسلامی می تواند برای تحصیل دلیل، به تجسس از حریم خصوصی افراد بپردازد، چه این که هیچ اصل و قاعده ای نیست که استثنا نداشته باشد. بنابراین در مواردی مانند جرایم اقتصادی استفاده از شیوه های غیرمعمول برای تحصیل دلیل از نظر شرعی قابل پذیرش است. The Recogntion of Jurisprudential and Legal of Investigation in the Discovery of Economic Offences (Permission or Interdiction) Economic offense is one of the major challenges facing human societies, especially in developing countries. because economic-political-political security threatens the sovereignty of citizens. In the meantime, regardless of the nature of the economic crimes, it is important to adopt different strategies for detecting, prosecuting, prosecuting, and enforcing the verdict.on the one hand, the characteristics of economic criminals in terms of social personality, and the position of the perpetrator in terms of the type of their relationship with the structure of governance and influence on political, social and economic structure, and, on the other hand the use of criminal opportunities and special techniques different from traditional crimes along with the supervisory approaches of these criminals complicates the process of trial investigation and discovery of truth. the use of a different approach to public criminal justifies proceedings to achieve the truth.Understanding the need for this, international organizations are also seeking to explain the differentiated methods of criminal proceedings, . Because the nature of the criminal behavior of economic offenders and its tricky nature, along with low visibility, wide range of risk, having specific information with a black criminal record, makes the general methods of litigation to study the reason at this stage ineffective. Therefore, it is an inevitable necessity to differentiate all the steps of the criminal procedure in economic offences in order to transition from the inefficiency of the general.