باکره: ولایت پدر و جد پدر در ازدواج باکره

پدر و جدّ پدرى در امر ازدواج بر زن بیوه ولایت ندارند، لیکن در ولایت داشتن آن دو نسبت به باکره اختلاف شدید و اقوال گوناگونى وجود دارد: ۱. استقلال ولی در تزویج باکره بدون نیاز به اجازه وى. ۲. استقلال باکره در امر ازدواج خود بدون نیاز به اذن ولىّ. ۳. تفصیل بین عقد دائم و موقت و استقلال باکره در اوّل. ۴. عکس صورت سوم. ۵. شراکت ولىّ و باکره و اعتبار اذن هر دو. ۶. استقلال هر دو و اینکه هم ولىّ و هم دختر مى‌توانند بدون اجازه دیگرى اقدام به تزویج یا ازدواج نمایند. از میان اقوال یادشده مشهور قول دوم است؛ لیکن بسیارى از معاصران مراعات اذن هر دو را- بنابر احتیاط - لازم دانسته‌اند. برخى نیز بین پدر و جدّ پدرى تفصیل داده، نسبت به جد پدری قائل به ولایت نشده ولى نسبت به پدر و دختر هر دو قائل به ولایت شده‌اند؛ بدین معنا که عقد پدر بدون اذن دختر و بالعکس، نافذ است؛ هرچند در صورت اقدام دختر پدر مى‌تواند آن را نقض کند. با توجّه به اختلافى که در مفهوم باکره است اگر پرده بکارت دختر از غیر طریق آمیزش از بین برود بسیارى تصریح به‌ الحاق وى به باکره کرده و حکم باکره را بر او جارى ساخته‌اند؛ لیکن در فرض زوال آن از راه آمیزش نامشروع یا به شبهه در اینکه چنین صورتى به باکره ملحق مى‌شود یا به بیوه ، اختلاف است. بسیارى در مسئله راه احتیاط را در پیش گرفته‌اند. این اختلاف و تردید در الحاق دخترى که شوهر کرده ولى قبل از زوال پرده بکارت ، شوهرش مرده یا از او طلاق گرفته به باکره یا بیوه نیز وجود دارد. بنابر مشهور سکوت دوشیزه در برابر پیشنهاد ازدواج با وى، نشانه رضایت او به این امر تلقّى شده و کفایت مى‌کند. مردى که قصد ازدواج دارد مستحب است زن باکره برگزیند. منبع: مستند الشیعة ج ۱۶، ص ۱۰۴- ۱۲۲ · العروة الوثقی ج ۵، ص ۶۱۵ · مستمسک العروة ج ۱۴، ص ۴۴۷- ۴۴۸ · جواهر الکلام ج۲۹، ص ۱۸۵ · العروة الوثقى ج ۲، ص ۸۶۵ · جواهر الکلام ج ۲۹، ص ۲۰۳ · جواهر الکلام ج ۲۹، ص ۳۷