شرایط و موانع استماع دعوا / ۳۳۹ — صرف نظر از اینکه خواهان استشهادیه و

اخطار کند که در مهلت تعیین شده از سوی دادگاه، نسبت به رفع نقص و ارائه استشهادیه و یا لیست اموال اقدام نماید و این نظر در حال حاضر که وکیل گرفتن اجباری نیست و مردم اطلاعات حقوقی کافی ندارند، منصفانه به نظر میرسد. به عنوان نمونه برای نظر اخیر در رویه قضایی، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بن در خصوص دعوای آقای م.س. به طرفیت همسرش خانم زن. مبنی بر اعسار از پرداخت محکوم به مهریه و تقاضای تقسیط آن، علی رغم عدم ارائه لیست اموال ضمن ورود در ماهیت دعوا طی دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۳۸۳۴۴۰۰۷۹۶ مورخ ۱۳۹۷/۸/۲۲ خواهان را از پرداخت دفعی محکوم به معسر شناخت و حکم بر تقسیط محکوم به به استناد مواد ۷ ۱۰، ۱۱ و ۱۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ صادر و اعلام نمود. متن رأی دادگاه از این قرار است: صرف نظر از اینکه خواهان استشهادیه و لیست اموال را به نحو صحیح مطرح تنظیم ننموده و شهودی که در جلسه دادگاه جهت استماع شهادت حاضر نموده است، متفاوت از ایشان شهود استشهادیه بوده اند ن. ب. ا. مستفاد از ماده ۷ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی در دعاوی ای که م. ع. مالی در عوض محکومیت دریافت نکرده است، اصل بر اعسار بوده و این خوانده است که مدعی است و می بایست ایسار خواهان را اثبات نماید. لذا چون در دعوای مذکور، خواهان مدعی نبوده و مطابق اصل سخن می گوید نمی توان به صرف عدم رعایت الزامات مربوط به تنظیم استشهادیه، قائل به عدم استماع شد. ... از سوی دیگر شهادت شهود در دادگاه و استعلامات انجام گرفته، مؤید اعسار ایشان است و مدعی ایسار هیچ دلیلی بر ایسار خواهان ارائه نموده است....» ولی با تجدیدنظر خواهی خوانده، شعبه هشتم دادگاه تجدید نظر استان چهارمحال و بختیاری طی دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۳۸۴۳۷۰۰۹۷۷ مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۲۵ رأی بدوی را نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر نمود. استدلال این دادگاه برای نقض رأی بدوی به این شرح است: ن. ب. ا. بر خلاف استدلال دادگاه بدوی خواهان موظف بوده لیست اموال و استشهادیه خود را مطابق مواد ۸ و ۹ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی تنظیم کند و این گونه نکرده و مدعی اعسار علی الاصول باید شرایط شکلی مقرر در مواد مرقوم را رعایت کند دعوای مطروحه غیر قابل استماع است و مستندا به ماده ۳۵۸ ق.د.م، ضمن نقض دادنامه قرار عدم استماع دعوا صادر و اعلام می نماید.» نمونه دیگر برای استماع دعوا در فرض نقص استشهادیه در دعوای تعدیل اقساط دادنامه صادره به شماره ۹۹۰۹۹۷۳۸۱۴۷۰۲۱۰۵ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۵ شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان چهارمحال و بختیاری در پرونده کلاسه ۹۹۰۹۹۸۳۸۳۴۴۰۰۴۹۰ است. این دادگاه در رأی خود مقرر نمود: للہ صرف نظر از اینکه خواهان در تنظیم استشهادیه مقررات مادتین ۸ و ۹ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی را به درستی رعایت نموده اساساً خواهان شهود دعوای تعدیل اعسار خود را حاضر نکرده و از این حیث اعسار نامبرده در شرایط حاضر از منظر این مرجع ثابت و محرز نیست. مضاف بر اینکه خواهان دعوای تعدیل اعسار، تغییر در وضعیت معیشت و درآمد خود را از زمان صدور حکم اعسار سابق به اثبات نرسانده بناء علی هذا دادگاه ... ضمن نقض دادنامه تجدید نظر خواسته حکم بر بطلان دعوای خواهان صادر و اعلام مینماید. رأی صادره قطعی است.»