دکترین
بدعت (دیدگاه اسلام): نمونه‌هائی از بدعت نزد وهابیت
وهابی‌ها تعدادی از بدعت‌ها را بر شمرده‌اند که در اینجا به ذکر آنها می‌پردازیم. توجه به این نکته جالب است که بدعت بودن و حرام بودن صلوات فرستادن بر پیغمبر، نه از این جهت است که در شرع مقدس اسلام وارد نشده است؛ که اتفاقاً مکرر سفارش شده است؛ «محمدبن عبدالوهاب» نه تنها از شنیدن صدای صلوات بر پیغمبر اذیت می‌شد، بلکه صلوات فرستنده را نیز می‌کشت و صلوات فرستادن او را از رفت و آمد به خانه یک زن بدکاره برای فحشا ، بدتر می‌دانست!!
زیرا وقتی که وی را از صلوات فرستادن بر پیغمبر اکرم در بالای مناره بعد از اذان نهی کرد، و او گوش نداد و بر پیغمبر اکرم صلوات فرستاد، دستور داد او را بکشند و کشتند. بعد گفت همانا رفت و آمد به خانه یک زن خطاکار یعنی زن زنا کار، برای فحشا؛ گناهش کمتر است ازکسی بر بالای مناره بر پیغمبر صلوات می فرستد. مَلَکَ أخوتَیْمٍ فعدل وفعل ما فعل، فواللّه ما عدا أن هلک فهلک ذکره،... لا أمَ لک؛ والله ألا دفناً دفناً» مطرف نقل می‌کند پدرم مغیرة بن شعبه می‌گفت در یکی از ملاقات‌های خود به معاویه گفتم بنی‌هاشم اقتدار خود را از دست داده‌اند و خطری از ناحیه آنها حکومت تو را تهدید نمی‌کند چه بهتر که بر آنها سخت نگیری و آنان را مورد محبت قرار دهی. به خدا سوگند تا نام پیامبر را دفن نکنم و از زبان‌ها نیندازم آرام نخواهم گرفت. ؛ ۱۱.
۳ - جشن میلاد «وأعیادُ الموالد نوعٌ من العبادات المُحْدَثَةِ فی دین اللّه فلایجوز عملُها لأیٍّ من الناس مهما کان مقامُه أو دَوْرُه فی الحیاة» جشن تولّد، نوعى از عباداتى است که در دین افزوده شده و براى هیچ فردى اگرچه از شخصیّت‌هاى برجسته جامعه و داراى موقعیّت ممتاز هم باشد، جایز نیست. بل هذه، یعنی: أضل..» ابن‌وضاح نقل کرده است که ابن‌مسعود حدیث می‌گفت، این مردم وقتی می‌خواستند تسبیح بگویند با ریگ تسبیح می‌گفتند آمدم مسجد دیدم هرکس یک کپه‌ای از ریگ مقابل خود دارد گفتم اینها چیست؟
گفتند: این سنگ ریزه را آورده‌ایم هر تسبیح که می‌گوئیم یکی از این سنگریزه‌ها را می‌گذاریم کنار که عدد را گم نکنیم. آیا شما از اصحاب پیغمبر هدایت یافته‌ترید یا گمراه‌تر از آن‌هائید بلکه شما از اصحاب پیغمبر گمراه‌تر هستید ۱۱.۴.
۱ - احاطه حرمین با بدعت وهابی‌ها معتقدند که حرمین شریفین مکه و مدینه و بسیاری از بلاد دیگر از جمله طائف و عراق و... را اعتقادات باطل و بدعت‌ها فرا گرفته است: ومن العجب أن هذه الاعتقادات الباطلة، والمذاهب الضالة، والعوائد الجائرة، والطرائق الخاسرة قد فشت و ظهرت، و عمت و طمت، حتى بلاد الحرمین الشریفین! عجیب است که این اعتقادات باطل، و مذاهب ضاله، و عادت‌های جاری، و راه‌های خسارت بخش، گسترش یافته، و ظاهر شده و عمومی شده، و فراگیر گشته؛ حتی بلاد حرمین شریفین را هم فرا گرفته است.
در مدینه مشرفه هم از این قبیل بدعت‌ها صورت می‌گیرد. «کذلک مشهد العلوی، بالغوا فی تعظیمه و توقیره، و خوفه و رجائه» همچنین در مشهد علوی ( نجف اشرف )، که در تعظیم و بزرگداشتش و در خوف و رجایش مبالغه می‌کنند. «و أما بلاد مصر... مخصوصاً در مشهد احمد بدوی؛ که از بزرگان خود اهل‌سنت است؛ و امثال اینها. که از آنچه که جاهلیت برای آلهه خود می‌پنداشتند، فراتر رفته‌اند. «کذلک ما یفعل فی بلدان الیمن...و ففی صنعاء» در بلاد یمن و صنعا چه کارهای خلافی انجام می‌دهند.
«وفی أرض نجران من تلاعب الشیطان، و خلع ربقة الإیمان...» همچنین در منطقه نجران شیطان دارد با مردم بازی می‌کند! آن ربقه ایمان را از گردن مردم دور می‌اندازد. در حلب و دمشق و سایر بلاد شام ، همچنین موصل و بلاد اکراد اصناف شرک و فسق و فجور در آنجا هست. بلکه بالاتر، آن را پروردگار خویش و خالق خویش قرار داده‌اند. طریقه «آل شیخ» و «محمدبن عبدالوهاب» صراط مستقیم است و هرکس از این صراط مستقیم منحرف شود، راه اصحاب جهنم را پیموده است. زیرا پیغمبر اکرم و خلفای راشدین و دیگر صحابه این کار را انجام نداده‌اند. ۱۱.۵.
۱ - اصالة الإباحه ملاک در شریعت اسلام، گفتار و عمل انجام داده پیغمبر است نه عمل انجام نداده پیغمبر! آیا قرآن جایی گفته است که ایهاالناس هر عملی را که پیغمبر انجام نداده، بدعت است!؟ پیغمبر اکرم همسرش را طلاق نداد؛ پس آیا طلاق دادن همسر بدعت است!؟ وقتی پیغمبر اکرم « اصالة الإباحه » را تأسیس کرد، معنایش این می‌شود که تمام چیزها بر شما « حلال » است، مگر مواردی را که من « حرام » اعلام کردم. این «اصالة الإباحه» قاعده‌ای است که تمام فرق اسلامی قبول دارند.
تفکر امروز وهابیت، یک نوع جمود فکری است. یک نوع تحجر فکری است. « ابن‌اثیر » در این زمینه می‌نویسد: «وَمَا لَمْ یَکُنْ لَهُ مِثَالٌ مَوْجُودٌ کنَوْع مِنَ الجُود وَالسَّخَاءِ وفعْل الْمَعْرُوفِ فَهُوَ مِنَ الْأَفْعَالِ الْمَحْمُودَةِ، وَلَا یَجُوزُ أَنْ یَکُونَ ذَلِکَ فِی خِلَافِ مَا وَردَ الشَّرْعُ بِهِ؛ لِأَنَّ النَّبِیَّ صَلَّى اللَّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَدْ جَعل لَهُ فِی ذَلِکَ ثَوَابًا فَقَالَ «مَنْ سَنّ سُنة حسَنة کَانَ لَهُ أجْرها وأجرُ مَنْ عَمِل بِهَا» وَقَالَ فِی ضِدّه «وَمَنْ سَنَّ سُنة سَیِّئَةً کَانَ عَلَیْهِ وزْرُها وَ وِزْرُ مَنْ عَمِل بِهَا» وَذَلِکَ إِذَا کَانَ فِی خِلَافِ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ وَرَسُولُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ» مواردی از افعال، که مصداق مشخصی ندارند، مثل انواع بخشش‌ها و سخاوت‌ها و افعال نیک و پسندیده؛ تمامی این افعال هم در زمره افعال عمومی پسندیده شارع قرار می‌گیرند.
زیرا پیامبر اکرم برای اینگونه اعمال، ثوابی در نظر گرفته و فرموده است: هر کس سنت نیکوئی بنابگذارد، پاداش آن عمل و پاداش تمام کسانی که به آن عمل کنند، بر پایه گذار آن سنت تعلق می‌گیرد. البته جایز نیست که این افعال صورت گرفته، خلاف دستورات شرع باشد. زیرا پیغمبر فرمود: هر کس سنت سیئه ای را پایه گذاری کند، گناه آن عمل سیئه، و گناه تمام کسانی که به آن عمل کنند، بر گردن سنت‌گذار خواهد بود و این اعمال سیئه، اعمالی است در خلاف دستورات خدا و پیغمبر خدا.
آیه قرآن می فرماید: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى؛ بگو من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم در خواست نمی‌کنم جز دوست داشتن نزدیکانم « مودت قربی » در زمان پیغمبر یک مصداق داشت، در زمان ما هم یک مصداق دیگر دارد. یا آیه شریفه که می‌فرماید: «فَالَّذینَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوه...؛ و آنهایی که به او ایمان آوردند و گرامیش داشتند و یاریش نمودند.» گرامی داشتن پیامبر، در این آیه مطلق ذکر شده است و هیچ قیدی ذکر نکرده است و لذا می‌تواند مصادیق متعددی داشته باشد.
قرآن کریم در مورد درخواست حواریون حضرت عیسی می‌فرماید: «إِذْ قالَ الْحَوارِیُّونَ یا عیسَى ابْنَ مَرْیَمَ هَلْ یَسْتَطیعُ رَبُّکَ أَنْ یُنَزِّلَ عَلَیْنا مائِدَةً مِنَ السَّماء؛ در آن هنگام که حواریون گفتند: ای عیسی بن مریم! آیا پروردگارت می‌تواند مائده‌ای از آسمان بر ما نازل کند؟» حضرت عیسی هم، این خواسته « بنی‌اسرائیل » را از خداوند درخواست می‌کند و می‌گوید: « اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَیْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَکُونُ لَنا عیداً لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا؛ خداوندا، ای پروردگار، ما از آسمان مائده‌ای بر ما نازل کن تا عیدی برای اول و آخر ما باشد.
حال سؤال این جاست که: آیا مائده آسمانی ارزش بیشتری دارد، یا رسالت پیغمبر اکرم؟ آیا مائده آسمانی ارزش بیشتری دارد یا روزی که پیغمبر اکرم، و منجی بشریت ، به دنیا آمد؟ وقتی برای نزول یک مائده، می‌خواهند تا روز قیامت جشن بگیرند و عید بگیرند، برای تولد بهترین مخلوق عالم، و عزیزترین پیغمبر هستی، چه باید کرد؟ و هل هو محمود أو مذموم ؟ و هل یثاب فاعله؟ و آیا این عمل پسندیده است یا ناپسند است؟ و آیا فاعل این کار اجر و پاداش دارد یا نه؟
جواب: به نظر من اصل برگزاری جشن میلاد پیغمبر، که مردم جمع می‌شوند و آیاتی از قرآن را می‌خوانند و اخبار و روایات و نشانه‌های واقع شده در میلاد پیغمبر را بیان می‌کنند، و سپس بساط غذائی پهن می‌کنند و می‌خورند و می‌روند؛ پس سزاوار است که ما این روز را به تمام معنا محترم بداریم و این ماه را بزرگ بداریم زیرا خداوند این ماه را بر دیگر ماه‌ها برتری داده است. لذا در این ماه تمام برکات بر ایشان آشکار می‌شد. زیرا همه اینهایی که ذکر شد از بدعت‌های ایجاد شده در دین هستند و از اسباب شرک می‌باشند. ۱۱.
۷ - آغاز جلسات با قرآن «اتخاذ افتتاح المحاضرات أو الندوات بآیات من القرآن دائماً کأنها سنة مشروعة فهذا لا ینبغی» شروع کردن جلسات و سخنرانی‌ها، با آیاتی از قرآن، به صورت دائم و به تصور این که این کار یک سنت مشروع است، سزاوار و شایسته نیست. ۱۱.
۸ - قرائت و دعای جمعی «التزام قراءة القرآن جماعة بصوت واحد بعد کل من صلاة الصبح و المغرب أو غیرهما بدعة، و کذا التزام الدعاء جماعة بعد الصلاة» قرائت دسته جمعی قرآن با یک صوت واحد، بعد از هر نماز صبح و مغرب و... بدعت است و همچنین دعا خواندن به صورت دسته جمعی بعد از نماز، بدعت است. ۱۱.
۹ - زیارت بسیار حرم پیامبر «من البدع التی تقع عند قبة الرسول کثرة التردد علیه» از بدعت‌هایی که در کنار حرم پیغمبر صورت می‌گیرد، زیاد رفت و آمد کردن به حرم است. این فتوا، اوج عناد وهابیت با نبی‌مکرم را نشان می دهد. این مسئله برای وهابی‌ها دردآور است و قابل تحمل نیست. زیرا صحابه و تابعین این کار را انجام ندادند. زیرا چنین کاری از پیغمبر و صحابه ثابت نشده است. لأن ذلک لم یرد عن النبی» تبرک به پرده کعبه و دست کشیدن به آن بدعت است. زیرا که چنین چیزی از پیغمبر وارد نشده است. ۱۱.
۱۳ - ذکر با تسبیح «بن باز» مفتی سابق عربستان سعودی در جواب سؤال از ذکر با تسبیح می‌گوید: « لا نعلم أصلاً فی الشرع المطهر للتسبیح بالمسبحة فالأولى عدم التسبیح بها والاقتصار على المشروع فی ذلک وهو التسبیح بالأنامل» برای ذکر گفتن با تسبیح ، اصل و اساسی در شریعت مطهر سراغ نداریم و بهتر است که با تسبیح ذکر گفته نشود، بلکه با انگشتان دست، ذکر گفته شود که مشروعیت دارد. ۱۱.
۱۵ - سالگرد ازدواج «وأما أعیاد المیلاد للشخص أو أولاده، أو مناسبة زواج و نحوها فکلها غیر مشروعة، و هی للبدعة أقرب من الإباحة» جشن میلاد برای خود و یا فرزندان و یا مراسم سالگرد ازدواج، همه اینها خلاف شرع است و این کار به بدعت نزدیک‌تر است تا به اباحه. اینها نمونه‌های کوچکی بود از اعمال و افعال مسلمان‌ها، که فرقه ضاله وهابیت، آنها را از مصادیق «بدعت» شمرده است و بر اساس همین نظریه، مسلمان‌ها را متهم به شرک و کفر می کند و جان و مال و ناموس آنها را حلال می‌شمارد.
منبع: فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیه والإفتاء، ج۲، ص۵۰۱، فتوای شماره۹۶۹۶ · الدر السنیه فی الرد علی الوهابیه، ص۴۰ · مروج الذهب، ج۲، ص۵۴ · شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۸۷ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیّة والإفتاء، ج۴، ص۱۴۹، فتوای شمارۀ ۳۳۰۳ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیّة والإفتاء، ج۳، ص۸۳، فتوای شماره ۲۰۰۸ · ج۸، ص۱۰۴ · ج۱، ص۳۸۰-۳۸۵ · ج۱۴، ص ۳۷۵ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء، ج۳، ص۱۸، فتوای شماره ۲۷۴۷ · فتح الباری، ج۱۳، ص۲۶۹ · النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۱، ص ۱۰۶ · شوری/سوره۴۲، آیه۲۳ · اعراف/سوره۷، آیه۱۵۷ · مائده/سوره۵، آیه۱۱۲ · مائده/سوره۵، آیه۱۱۴ · الحاوی للفتاوی، ج۱، ص۲۲۱ · سیره حلبی، ج۱، ص۱۲۴ · الحاوی للفتاوی، ج۱، ص ۲۲۷ · سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱، ص ۳۶۲ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء، ج۳، ص۵۴، فتوای شماره ۱۷۷۴ · فتاوی نور علی الدرب، ج۲۲، ص۲ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیّة والإفتاء، ج۲، ص ۴۸۱، فتوای شماره ۴۹۹۴ · مجلة الدعوه، شماره۱۶۱۲، ص۳۷ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء، ج۹، ص ۵۸، فتوای شماره ۳۵۸۲ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء، ج۹، ص۶۲، فتوای شماره ۷۴۸۲ · مجمع فتاوی و رسائل، ج۲، ص ۳۲۰، فتوای شماره ۳۶۶ · فتاوی اسلامیه، ج۴، ص۵۰۸ · فتاوی منار الإسلام، ج۱، ص۴۳ · فتاوی اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء، ج۳، ص۸۳، فتوای شماره ۲۰۰۸ · مجموع فتاوی و رسائل، ج۲، ص۳۰۲
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.