براهین اثبات خدا: برهان معقولیت

از سویی، هر یک از این دو لوازمی دارد. برای نمونه، کسی که به خداوند باورمند است، باید بپذیرد که: چون خداوند حکیم است، انسان و جهان را بیهوده نیافریده است؛ بلکه از آفرینش آن دو، مقصودی دارد که همانا هدایت انسان و رساندن او به کمال نهایی خویش است؛ از این رو پیامبران را برای هدایت او فرستاده است. اما اگر معلوم گردد که چنین اعتقادی، خرافه و ناصواب است، نیز ضرر و زیانی نکرده‌ایم. به آنان می‌گویم: اگر قول و عقیده شما صحیح باشد، ما زیانی نکرده‌ایم، و اگر قول و عقیده من صحیح باشد، شما از زیانکاران خواهید بود. و نماز و روزه و زکات و اقرار و تصدیق ، زیانی به ما نمی‌رساند. آن مرد ساکت ‌شد. از این رو کلاف عالم سردر گم است. یعنی به نظر او این که خداوند هست، برگ برنده‌ای است و آدمی باید زندگی خود را با آن سامان دهد و همواره چنان عمل کند که گویی - نزد او قضیه بالا درست است. به گمان پاسکال، آنچه انسان در این شرطبندی از دست می‌دهد، بسیار ناچیز است؛ ولی می‌توان ثابت کرد که آنچه به دست می‌آورد، بی‌اندازه خوب است. پس معقول‌تر آن است که در پی اجتناب از احتمال خسران عظیم باشیم؛ برهان شرطبندی پاسکال هنوز برای فیلسوفان دین جاذبه دارد و از آن - به‌ویژه در سال‌های اخیر - بسیار دفاع کرده‌اند. منبع: بحار الانوار، ج۷۸، ص۸۷، ح۹۲ · دیوان منسوب به امام علی، ص۵۲۰ · کافی، ج۱، ص۷۸، ح۳ · What is Religious? in Philosophy (۲)، edited. by M. W. Fstone، A. c. Grayling، Oxford Epistemology University Press، ۱۹۹۸، P. ۳۳۷