بررسی فقهی-حقوقی عدم لزوم ترتیب اثر به شرط حق طلاق زوجه در عقدنامه های نکاح
نویسندگان: وحید پارسایی دادرس
منبع: تمدن حقوقی سال 8 بهار 1404 شماره 23
چکیده
در این پژوهش، با بهره گیری از رویکردی میان رشته ای (فقهی-حقوقی)، چالش های ناشی از ترتیب اثر دادن به شرط اعطای حق طلاق به زوجه در عقدنامه های نکاح مورد بررسی قرار گرفته است. از منظر فقهی، دیدگاه فقهایی مانند حضرت آیت الله مکارم شیرازی و حضرت آیت الله جوادی آملی بیانگر آن است که اعطای این حق به صورت مطلق، ناقض اصل قوامیت مرد و مخالف فلسفه تشریع طلاق در اسلام است. اگرچه قاعده «المؤمنون عند شروطهم» در فقه جایگاهی دارد، اما در مواردی که شرط خلاف مقتضای ذات عقد باشد، این قاعده قابلیت اعمال ندارد. در نظام حقوقی ایران نیز، با وجود ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی، شروطی که اساس عقد را دگرگون کنند مانند حق طلاق مرد، نباید نافذ تلقی شوند. بررسی آمارهای میدانی نیز گویای آن است که در بخش عمده ای از موارد، زنان بدون علت موجه و صرفاً با استناد به این شرط اقدام به طلاق کرده اند و مردان غالباً از آثار حقوقی این شرط آگاه نبوده اند. این مسئله منجر به افزایش چشمگیر پرونده های اعسار، دعاوی حضانت و ملاقات فرزند شده است. همچنین، نبود رویه یکسان قضایی در برخورد با این شرط، مشکلات اجرایی متعددی را در پی داشته است. در نتیجه، پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که ماده ۱۱۱۹ اصلاح شود، دفاتر ازدواج به توضیح شفاف این شرط ملزم گردند و دستورالعملی واحد برای محاکم تدوین شود. یافته های این پژوهش که به روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به منابع فقهی، قانونی و داده های میدانی صورت گرفته، نشان می دهد که اعتبار مطلق این شرط با مبانی فقه امامیه در تعارض بوده و آثار زیان باری در نظام حقوقی خانواده به جای گذاشته است. این پژوهش، با رویکرد نوین خود، می تواند مبنای تصمیم گیری قضات، قانونگذاران و پژوهشگران در حوزه حقوق خانواده قرار گیرد.
A Jurisprudential-Legal Analysis of the Non-Enforceability of the Wife’s Right to Divorce Clause in Marriage Contracts
This study, adopting an interdisciplinary (jurisprudential-legal) approach, examines the challenges arising from enforcing the condition of granting the right of divorce to the wife in marriage contracts. From a jurisprudential perspective, the views of jurists such as Ayatollah Makarem Shirazi and Ayatollah Javadi Amoli indicate that granting this right in an absolute manner violates the principle of male authority and is contrary to the philosophy of legalizing divorce in Islam. Although the rule "the believers are subject to their terms" has a place in jurisprudence, this rule is not applicable in cases where the condition is contrary to the requirements of the nature of the contract. In the Iranian legal system, despite Article 1119 of the Civil Code, conditions that change the basis of the contract, such as the right of a man to divorce, should not be considered enforceable. A review of field statistics also shows that in most cases, women have filed for divorce without a valid reason and solely based on this condition, and men have often been unaware of the legal implications of this condition. This has led to a significant increase in cases of alimony, custody and visitation claims. Also, the lack of a uniform judicial procedure in dealing with this condition has led to numerous administrative problems. The findings of this research, which was conducted using an analytical-descriptive method and based on jurisprudential, legal sources, and field data, show that the absolute validity of this condition is in conflict with the principles of Imami jurisprudence and has left harmful effects on the family legal system. This research, with its innovative approach, can be the basis for decision-making by judges, legislators, and researchers in the field of family law.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 22
-
رأی
هماستناد
تحقق شرط ضمن عقد نکاح به جهت اعتیاد سابق زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
طرح دعوی طلاق به دو جهت نقض شرط ضمن عقد و عسر و حرج
مواد 1119 و 1130 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق وکالت زوجه در طلاق به جهت ناباروری زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی
مواد 1119، 1120، 1130 و 1133 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به دلیل سوء معاشرت زوج
ماده 1119 و 1129 و 1130 و 1133 و 1146 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوج به طور موقت
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز عسر و حرج زوجه به جهت اعتیاد زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تفاوت طلاق حکمی و طلاق قراردادی
مواد 1119، 1129، 1130، 1133 و 1146 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به موجب شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ترک انفاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استفاده مجدد از شروط ضمن عقد نکاح جهت اعمال وکالت در طلاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
داوری بدون حضور زوجین در دعوای طلاق
مواد 1119 و 1130 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل عسر و حرج
مواد 1119 و 1130 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور زن در دادگاه خانواده
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
1-تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر فرزنددار نشدن زوجین2-اثر توافق نسبت به عدم باروری بر شرط ضمن عقد نکاح
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای طلاق توسط زوجه به دلیل محکومیت کیفری زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال ازدواج مجدد بر تحقق شرط وکالت زوجه در طلاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز عسر و حرج زوجه به جهت مفارقت زوجین
مواد 1119 و 1129 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم طلاق به دلیل محکومیت کیفری و عدم پرداخت نفقه با استناد به شروط ضمن عقد و تایید دیوان عالی کشور
مواد 1119 و 1133 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تبدیل مجازات در بزه تحصیل مال از طریق نامشروع
مواد 1119 و 1129 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال ازدواج مجدد بر تحقق شرط وکالت زوجه در طلاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استفاده از عبارت احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق به جای صدور گواهی عدم امکان سازش
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل عدم پرداخت نفقه
ماده 1119 قانون مدنی
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2125 مورخ 1398/05/22
ماده 1119 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 1119 — قانون مدنی
ماده 1119 قانون مدنی
دکترین 17
-
مقاله
هماستناد
اقامه ی دعوای اصلی و دادخواست مربوط به اصل دعوا تا زمان
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی حق در مطالبه آن میداند
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — رف رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — رف رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — رف رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — وضعیت دوم در مورد احکام خاص است
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — وضعیت دوم در مورد احکام خاص است
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — طلاق مخصوص عقد دائم است و زن
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — هر معامله که مالی از اموال منقول
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — هر معامله که مالی از اموال منقول
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — ثانیاً
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — ثالثاً
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — ثالثاً
ماده 1119 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
