دکترین
بررسی فقهی حقوقی قاعده جُبار (مقاله علمی وزارت علوم)
بررسی فقهی حقوقی قاعده جُبار (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: محمدباقر گرایلی جواد دلاور
منبع: آموزه های حقوق کیفری پاییز و زمستان 1401 شماره 24
چکیده
از موارد مهم در بحث ضمان، لزوم احراز رابطه سببیت می باشد؛ بدین نحو که باید نتیجه زیانبار مستند به رفتار شخص باشد تا بتوان وی را در برابر این نتیجه ضامن دانست. بر همین مبنا، چنانچه صاحب شیئی، هیچ گونه تقصیری در رابطه با آن نداشته باشد، جنایت یا خسارتی که به سبب آن شیء به دیگری وارد می شود، منتسب به صاحب شیء نخواهد بود. به عبارت دیگر، صِرف مالکیت بر شیء یا عهده دار بودن امر آن، برای انتساب جنایت به وی و ضامن بودن او کافی نخواهد بود. این عدم ضمانِ صاحب اختیار شیء، از منظر فقهی «جبار» نامیده می شود. در خصوص این قاعده و مفاد آن، علاوه بر حدیث نبوی جبار که به طور ویژه بدان پرداخته می شود، روایات عام دیگری نیز وجود دارد که در صورت عدم قصور یا تقصیر صاحبان اشیایی که بر شیء تحت اختیارشان، تسلط تام داشته اند، جنایات و خسارتِ ارتکاب یافته به سبب آن اشیاء را منتسب به صاحبان آن نمی داند. در هر حال ب. ت. ب. انعکاس مفاد قاعده مذکور در برخی از مواد قانون مجازات اسلامی همچون مواد 500، 505، 511، 512 و 520، واکاوی قاعده مذکور می تواند موارد عرفی عدم استناد جنایت و خسارت به صاحبان اشیاء را ضابطه مند سازد.
The Jurisprudential and Legal Study of the Jobar Maxim
One of the essential factors in the discussion of liability is the necessity of establishing a causal relationship. This requires that the resulting harm must be attributable to the conduct of an individual in order to hold them liable for that consequence. Accordingly, if the owner of an object has no fault in relation to it, any crime or damage caused by that object to another will not be attributed to the owner. In other words, mere ownership of an object or being responsible for it will not be sufficient to ascribe a crime to the owner and make them liable. This lack of liability for the owner’s control over an object is referred to as “Jobar” in Islamic jurisprudence. Regarding this principle and its implications, in addition to narration articulated by the Prophet Mohammad (Praise of Allah and People be Upon Him) known as “Hadith Jobar”, there are other religious narratives that, in cases where the owners of objects that are fully under their control have not committed any fault or negligence, do not attribute crimes and damages resulting from those objects to their owners. Nevertheless, considering the reflection of the content of this principle in certain articles of the Islamic criminal law code of Iran, such as Articles 500, 505, 511, 512, and 520, an examination of the aforementioned principle can establish criteria for not attributing crimes and damages to the owners of objects based on customary norms.
موارد مرتبط 34
آرای مرتبط 8
-
رأی
هماستناد
مصادیق قانونی فعالیت تبلیغی علیه نظام
قانون مجازات اسلامی و ماده 500
-
رأی
هماستناد
ارکان مادی بزه فعالیت تبلیغی علیه نظام
قانون مجازات اسلامی مصوب1392 و مواد 500
-
رأی
هماستناد
بیان مطالب و نظرات انتقادی در خصوص نظام
مواد 500 و 514 قانون مجازات اسلامی و رعایت مواد 474
-
رأی
هماستناد
ضبط اموال و وسایل ارتکاب جرم
مواد 500 و 698 قانون مجازات اسلامی در ص 50 پرونده استناد شده است
-
رأی
هماستناد
بیان مطالب و نظرات انتقادی در خصوص نظام
مواد 500 و 514 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات
-
رأی
هماستناد
ضبط اموال و وسایل ارتکاب جرم
ماده 500 قانون مجازات اسلامی به تحمل 9 ماه حبس و از بابت انتشار تصویر بدون
-
رأی
هماستناد
بر هم زدن امنیت کشور از طریق تبلیغ علیه نظام
ماده 500 قانون مجازات اسلامی منطبق است
-
رأی
هماستناد
ضبط وسیله ارتکاب جرم
ماده 500 مکرر قانون مجازات اسلامی مبحث تعزیرات مصوب 1375 ناظر به بند 5 ماده 19
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1857 مورخ 1395/08/08
ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 می شود یا خیر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1797 — 1399/12/26
ماده 500 قانون مجازات اسلامی یکی از مواردی هست که میتوان به آن در جهت پیگی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/688 — 1401/08/25
ماده 500 مکرر قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/777 — 1401/09/29
ماده 500 قانون مجازات اسلامی حبس از 3 ماه تا یک سال( میباشند که با توجه به
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/363 — 1401/12/15
ماده 500 مکرر قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/1797 مورخ 1399/12/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص شمول ماده 500 مکرر الحاقی به قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1399 نسبت به تبلیغ و ترویج تفکرات فرقه یمانیت
ماده 500 قانون مجازات اسلامی یکی از مواردی هست که می توان به آن در جهت پیگ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/181 مورخ 1391/02/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص نگهداری یا حمل کتب فرق یا گروه های مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران بدون توزیع یا انتشار آن با اصلاحات و الحاقات بعد
ماده 500 قانون مجازات اسلامی است؟ نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه تشخیص و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/95/1857 مورخ 1395/08/08 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص ممنوعیت ترویج عقیده مخالف مذهب شیعه و فعالیتهای تبلیغی فرقههای غیرمجاز طبق اصول قانون اساسی و قانون مجازات
ماده 500 قانون مجازات اسلامی 1375 میباشد یا نه به عهده مرجع قضایی رسیدگی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7327 مورخ 1388/11/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص وصف کیفری تبلیغات مذهبی پیروان ادیان غیر رسمی کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 500 قانون مجازات اسلامی می باشد یا نه به عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/363 مورخ 1401/12/15
ماده 500 مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1617 مورخ 1399/10/22
ماده 500 قانون مجازات اسلامی تعزیرات است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/688 مورخ 1401/08/25
ماده 500 مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1797 مورخ 1399/12/26
ماده 500 قانون مجازات اسلامی تعزیرات یکی از مواردی هست که می توان به آن در
نشستهای قضایی 11
-
نشست قضایی
هماستناد
شعارنویسی با مضمونهای غیرمستقیم و عناوین مجرمانه
ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 که بیان نموده هرکس علیه نظام جمهوری
-
نشست قضایی
هماستناد
عضویت در گروه دراویش تبلیغ علیه نظام
ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات
-
نشست قضایی
هماستناد
جرم سرباز در حین مرخصی
ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 75
-
نشست قضایی
هماستناد
بزه تبلیغ علیه نظام موضوع ماده 500 قانون مجازات اسلامی 1375
ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 مورد بحث قرار گرفت
-
نشست قضایی
هماستناد
مسئولیت کارفرما نسبت به کارگر با وجود رعایت استانداردها
ماده 500 قانون مجازات اسلامی پرداخته اند
-
نشست قضایی
هماستناد
جرم انگاری تتو کردن عبارت "زن-زندگی-آزادی"
ماده 500 قانون مجازات اسلامی دانست
-
نشست قضایی
هماستناد
تشکیل گروه مجازی برای برهم زدن امنیت کشور
ماده 500 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات و یا دعوت به خشونت موضوع ماده 743
-
نشست قضایی
هماستناد
عناوین مجرمانه رفتار برخی از سلبریتی ها در زمان اغتشاشات ایجادی از سوی معاندین
ماده 500 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات می باشد و تعقیب مرتکب در این فرض
-
نشست قضایی
هماستناد
شرکت فرد نظامی در اغتشاشات
ماده 500 قانون مجازات اسلامی است ولی صرف حضور در محل اغتشاشات بدون اطلاع ن
-
نشست قضایی
هماستناد
پرداخت دیه از بیت المال
مواد 500 و 529 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
مسئولیت شرکت بیمه در فوت یا مصدومین عابرین کمک کننده ناشی از انفجار وسیله نقلیه
ماده 500 قانون مجازات اسلامی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 500 — قانون مجازات اسلامی
قانون مجازات اسلامی همچون مواد 500
دکترین 1
-
مقاله
هماستناد
مطالعه تطبیقی سیاست جنایی تقنینی ایران و انگلستان در قبال آزارگری عاطفی
ماده 500 مکرر از قانون مجازات اسلامی (کتاب پنجم تعزیرات
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
