برزخ: برزخ

برزخ قیام و زندگی جدید و جهانی نو است؛خواه گودالی از گودال‌های دوزخ باشد، یا باغی از باغ‌های بهشت. عالم برزخ بنفسه موجود است، اما نسبت به موجود طبیعی که در ارتقای وجودی خود به مرتبه تجرد برزخی نرسیده است، فعلیت ندارد، از این‌رو برزخ بهشتی و جهنمی به واسطه اعمال انسان ایجاد می‌شود. البته الآن انسان که در عالم طبیعت است، نیمه برزخی است و با موت و استقلال نفس و تمام شدن عالم طبیعت، برزخ او کامل می‌شود و تا هنگامی که انسان در عالم برزخ است، با عالم دنیا ارتباط دارد و به طور کلی نفس ارتباطش را با بدن قطع نکرده است، لذا برزخ، بقای انس به عالم دنیا است با تمام شدن انس به دنیا قیامت کبری آغاز می‌شود، بر این اساس میزان در طولانی شدن مدت برزخ برای اشخاص تعلقات آنان به دنیاست و این تعلقات هرچه کمتر باشد توقف انسان در برزخ کمتر و قبر او روشن‌تر و وسیع‌تر می‌شود. انسان با حرکت جوهری به تدریج طبیعت و عالم ماده را رها می‌کند و باطن ذاتش‌ اندک‌اندک برزخی می‌شود و اصل هویت و شخصیت از نقص رو به کمال و تجرد برزخی می‌رود. منبع: بحارالانوار، ج۴، ص۴۴ · شرح چهل حدیث، ص۴۶۱-۴۶۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۵۲۰-۵۱۹، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۳۸۷-۳۸۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۶۰۱-۶۰۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · شرح چهل حدیث، ص۱۲۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۴۰۹-۴۰۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۲، ص۳۶۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵