بغی (مقاله‌دوم): بغی در نهج‌البلاغه

واژه بغی و مشتقات آن در برخی احادیث، بویژه در سخنان امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه ، به معنای عصیان و سرکشی در برابر امام و حاکم اسلامی به کار رفته است؛ از جمله آن حضرت تعبیر «اهل بغی» را درباب محاربان با ایشان یعنی ناکثان ، قاسطان و مارقان به کار برده‌اند (در احادیثی مشهور از پیامبر اکرم (صلی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم) نیز از این وقایع خبر داده شده بود و در نامه‌ای به معاویه ، بدان توسل جسته‌اند. همچنین این حدیث از پیامبر اکرم (صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم) مشهور است که « عمّار را گروهی باغی می‌کشند( در باب تعبیر الفئة الباغیة، در نهج‌البلاغه رجوع کنید به: )». این حدیث معیاری برای شناخت حق و باطل در مخاصمات صدر اسلام بوده، به‌گونه‌ای که شهادت عمّار به دست سپاه شام در جنگ صفّین موجب تزلزل لشکر معاویه و بروز مشکلاتی برای وی شد. (ببینید: عمار یاسر ، صفین (مقالات مرتبط) ) بر این‌ اساس، به تصریح بیشتر منابع فقهی و کلامی، در صدق عنوان «باغی» بر برپادارندگان جنگ‌های دوران خلافت ظاهری حضرت علی (علیه‌السلام)، بویژه خوارج ، تردید نمی‌توان کرد. (ببینید: باغی ، خوارج (مقالات مرتبط) ) منبع: خطبه ۱۹۲، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، بی‌تا · ج۹، ص۲۰۶، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، بی‌تا · نامه ۴۸، ج۱۷، ص۱۲، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، بی‌تا · خطبه ۱۳۷، ج۹، ص۳۳، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، بی‌تا · ج۵، ص۶۶۹، چاپ ابراهیم عطوه عوض، بیروت، بی‌تا · ج۱۰، ص۱۰۳‑۱۰۵، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، بی‌تا · ج۲، ص۴۰۷، چاپ محمد کلانتر، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳