بقعه: نکته

یا”ناحیه پستی با آب راکد ». تعبیر اخیر قطعاً در ریشه واژه بِقاع که در اصل به دره باتلاقی میان رشته کوه‌های لبنان و جبل الشرقی در سوریه اطلاق می‌شده، و نیز در ریشه”بُقَیعه» نهفته است. بقیعه نام محلی است در نزدیکی دریاچه حمص . پس از این معانی، بقعه معنای وسیعترِ”ایالت، ناحیه، و گستره‌ای از زمین» را یافته است، مثلاً در نوشته‌های جغرافیا نگاران قدیم مسلمان و ظاهراً این آخرین تحول معنایی آن در کشورهای غربی جهان اسلام بوده است. این تغییر معنی قطعاً ناشی از عبارت قرآنی اَلبُقْعَةِ المُبارَکَة است که تفسیر آن بنابر احادیث، دره مقدس است؛ جایی که در آن، خداوند از میان بوته مشتعلی با موسی سخن گفت. از زمان ایوبیان به بعد، این کلمه به همین ترتیب در منطقه سوری ـ فلسطینی به کار رفت، برای مثال در ۵۹۵ برای معرفی مکتبی در اورشلیم که صلاح الدین ایوبی ، وقف کرده بود. حدود سه قرن و نیم بعد، بر قلعه مرمت شده‌ای در اورشلیم ، نام سلطان سلیم اول به عنوان خادم الحرمین و البقعة الاقدسیه دیده می‌شود. منبع: G. Le Strange, Palestin under the Moslems, p۳۵۲, London ۱۸۹۰ · ج۱، ص۳۱، چاپ دخویه، لیدن ۱۸۷۷ · See: R. Dozy, Supplément aux dictionnaires arabes, vol۱, p۱۰۳. Leiden ۱۸۸۱ · قصص /سوره۲۸، آیه۳۰ · M. van Berchem, p۸۷, "E&#۳۹ · B. O’Kane, “Taybad, Turbat-I Jam and Timurid vaulting", Iran: Jnal. Of the British Institute of Persian studies, pp۹۴-۹۶, XVII (۱۹۷۹); · ج۱، ص۴۴، چاپ ذبیح الله صفا، تهران ۱۳۳۲ ش