بنابراین زمانی شبهه صادق است که یا شخص معتقد به حلیت عمل باشد و یا اینکه جهل او ناشی از حجت شرعی باشد؛ مثلاً، زنی به مردی میگوید که من شوهر ندارم و در واقع شوهردار است و یا اینکه بینه بر مرگ شوهر زن و یا بر طلاق او اقامه گردد، سپس مردی با او ازدواج کند. در چنین مواردی که شخص بر اساس حجت شرعی اقدام کرده جهل او عذر آور است.
به نظر می رسد با عنایت به فهم عرفی از معنای شبهه که به معنای مشتبه شدن واقع با و در اثر این اشتباه و جهالت واقع از دید شخص پنهان می شود، مقصود از شبهه در این قاعده شک در حلیت و حرمت و یا ظن به اباحه و همچنین قطع به حلیت است و تمام این مراتب را در بر میگیرد؛ زیرا در همه این صور واقع از شخص پنهان مانده است. بر خلاف صورتی که شخص احتمال ضعیفی بر حلیت عمل می دهد که در این صورت عرفاً واقع امر کاملا از شخص مخفی و پنهان نیست. بر این اساس هرگاه شخصی با شک در حلیت و یا ظن به اباحه و یا اعتقاد به حلال بودن فعلی آن را مرتکب شود مجازات مقرر درباره او اجرا نمی شود. بدیهی است که در هر مورد قاضی باید د. ح. مدعی شبهه احتمال آن را صادق بداند و مجرد ادعا کفایت نمی کند. باید کلیه اوضاع و احوال و وضعیت متهم را مورد رسیدگی و توجه قرار دهد تا روشن شود که آیا این شبهه د. ح. او صادق است یا خیر و در صورت احراز وجود شبهه برای متهم مجازات را از او بردارد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
