بند نخست خودرو و شیوه بازداشت آن — برای بازداشت عین خودرو محکوم علیه

۳۰۹ به موجب بند ۱۰۸ ماده ۱ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴/۳/۱۸ هیئت وزیران وسیله نقلیه موتوری هر نوع وسیله نقلیه ای است ... که دارای حداقل یک چرخ در جلو و دو چرخ در عقب بوده و دارای موتور و سامانه انتقال قدرت است و برای حمل بار یا انسان به کار می رود که به آن خودرو نیز گفته می شود. بند ۱۰۲ همان ماده مقرر میدارد وسیله نقلیه عمرانی وسیله نقلیه موتوری است که ویژه انجام کارهای فنی عمرانی و مانند آن م. ب. و شامل بلدوزر گریدر غلطک اسکریپر زمین تراش) و غیره است. به موجب بند ۱۰۵ آیین نامه یاد شده وسیله نقلیه کشاورزی به وسایل نقلیه موتوری گفته میشود که علاوه بر حمل و نقل خود ادوات دیگر و دنباله بندهای کشاورزی را نیز جابه جا نموده و یا از نیروی محرکه تولیدی آنها برای انجام عملیات مختلف کشاورزی استفاده می شود و شامل انواع تراکتور کمباین تیلر و ماشین های خود کششی دیگر در بخش کشاورزی است. ۳۱۰ ماده ۲ همان آیین نامه مقرر میدارد هر وسیله نقلیه موتوری و غیر موتوری و یدک متصل که در راه ها حرکت میکند و همچنین وسایل نقلیه موتوری ویژه کشاورزی صنعتی و عمرانی باید دارای شماره باشند. رانندگی با وسایل نقلیه ای که شماره یا پلاک نداشته یا دارای شماره و یا پلاک غیر مجاز باشند، ممنوع است، مگر اینکه پیشتر مجوز حرکت از راهنمایی و رانندگی دریافت کرده و همراه داشته باشند. مأموران راهنمایی و رانندگی و پلیس راه از تردد خودروهای متخلف از این ماده تا انجام شماره گذاری جلوگیری به عمل خواهند آورد. با این همه به موجب تبصره ۱ همان ماده تا زمانی که انجام عملیات شماره گذاری وسایل نقلیه کشاورزی، صنعتی و عمرانی به طور کامل از سوی راهنمایی و رانندگی صورت نپذیرفته است و پس از آن تردد این وسایل بر اساس دستورالعملی که به تأیید وزارتخانه های کشور و راه و ترابری می رسد، انجام خواهد شد. تبصره ۲ ماده ۳ همان آیین نامه مقرر می دارد هرگاه اشخاص دیگری در مالکیت وسیله نقلیه شریک بوده و یا نسبت به آن حق عینی داشته باشند نام و نشانی دقیق آنان نیز باید در درخواست قید شود. هنگام نقل و انتقال مالکیت وسایل نقلیه متعاملین ی. ق. م. قانونی آنها ابتدا در خواست خ. ر. ب. راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی یا مراکز مجاز تعیین شده ارائه می نمایند تا پس از احراز اصالت خودرو و تطبیق مدارک آنها نسبت به فک پلاک منصوبه بر روی خودروی مورد معامله و اختصاص پلاک جدید و صدور شناسنامه جدید و ثبت تغییرات مزبور در نظام رایانه ای راهنمایی و رانندگی اقدام گردد. سپس مراتب به طور کتبی توسط به دفتر اسناد رسمی جهت تنظیم سند رسمی انتقال منعکس می گردد. کارت خودرو از سوی راهنمایی و رانندگی بعد از تأیید مراتب تنظیم سند در دفترخانه اسناد رسمی که به وسیله پست سفارشی یا رایانه ای به سیستم راهنمایی و رانندگی منعکس می شود، به خریدار تحویل می گردد. گواهی راهنمایی و رانندگی و شناسنامه صادره تا دو ماه اعتبار دارد و در خلال مدت مذکور متعاملین ی. ق. م. قانونی آنها موظفند برای ثبت معامله و درج آن در ذیل شناسنامه (محل مخصوص به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند. ماده ۲۰ آیین نامه راهنمایی و رانندگی). ۳۱۱. به موجب ماده ۷ آیین نامه مزبور در صورتی که وسیله نقلیه از سوی مراجع صلاحیت دار توقیف تملیک ضبط یا مصادره شود، باید مراتب حداکثر ظرف پانزده روز مال منقول و ترتیب بازداشت آن مال منقول دارای سند رسمی ۱۴۳ از سوی مرجع مربوط و یا منتقل الیه ی. ن. ق. وی به واحد شماره گذاری محل اعلام گردد. به موجب ماده ۲۹ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب /۱۸۱۳۸۹/۱۲ نقل و انتقال خودرو به موجب مسند رسمی انجام می شود، دارندگان وسایل نقلیه مکلفند قبل از هرگونه نقل و انتقال وسایل مذکور در دفاتر اسناد رسمی ابتدا به ادارات راهنمایی و رانندگی یا مراکز تعیین شده از سوی راهنمایی و رانندگی برای بررسی اصالت وسیله نقلیه هویت مالک پرداخت جریمه ها و دیون معوق و تعویض پلاک به نام مالک جدید مراجعه نمایند. در تبصره ۱ آن پیش بینی شده است که نیروی انتظامی می تواند با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور امکان استقرار دفاتر اسناد رسمی را به تعداد کافی در مراکز تعویض پلاک فراهم آورد. ۳۱۲ برای بازداشت عین خودرو محکوم علیه، محکوم له می تواند با ارائه پلاک خودرو درخواست بازداشت آن را نماید؛ در این صورت عین خودرو بازداشت می شود و ترتیب بازداشت همان است که در مورد سایر اموال منقول گفته شد نک ش. ۳۲۱ به بعد افزون بر آن مراتب بازداشت خودرو در اجرای ماده ۷ آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴ به نیروی انتظامی راهنمایی و رانندگی اعلام می شود تا مراتب در پرونده خودرو منعکس گردیده و نقل و انتقال رسمی آن ممنوع گردد. در عمل بازداشت عین خودرو توسط مأمورین نیروی انتظامی انجام می شود. البته در مواردی که خودرو در توقف گاه پارکینگ شخصی یا عمومی برای بازداشت معرفی می شود دادورز مأمور اجرا می تواند به بازداشت آن اقدام کند.