بند نخست - مفهوم ملک دارای سابقه ثبت — ام ق

۵۷۰ قانون ثبت اسناد و املاک در تاریخ ۱۳۱۰/۱۲/۲۶ به تصویب رسید. به موجب مواد ۱۰ و ۱۱ این قانون پس از انتشار آگهی ثبت عمومی املاک در هر ناحیه، متصرفین به عنوان مالکیت املاک واقع در آن ناحیه ... مکلفند در مهلت قانونی به وسیله اظهارنامه ثبتی درخواست ثبت ملک نمایند. مواد ۲۱ به بعد آیین نامه قانون ثبت املاک، مصوب سال ۱۳۱۷(۱) با اصلاحات و الحاقات بعدی شیوه درخواست ثبت که با تقدیم اظهارنامه ثبتی انجام می شود، تکمیل اظهارنامه و نیز ثبت آن توسط مأمور ثبت و همچنین عودت اظهارنامه و قید آن در دفتر توزیع اظهارنامه با تصریح تاریخ عودت را پیش بینی می نماید. ام ق. ر. ر. کد سال ۱۳۱۷، ص ۱۹۲. در مواد ۱۶ به بعد قانون ثبت امکان اعتراض به ثبت و شیوه رسیدگی به آن و همچنین تکالیف اداره ثبت و متقاضی ثبت پیش بینی شده است. بدین ترتیب که نهایتاً ملک به نام طرفی که در دعوای اعتراض به ثبت به موجب حکم نهایی پیروز شده است ثبت می گردد. ملکی که به موجب اظهارنامه ثبتی درخواست ثبت آن میشود به دلالت ماده ۴۱ ق.ت در جریان عملیات مقدماتی ثبت قرار میگیرد. همان ماده احتمال انتقال ملک را در جریان عملیات مقدماتی ثبت پیش بینی و انتقال دهنده متقاضی ثبت را مکلف می نماید ظرف ده روز از تاریخ انتقال مراتب را کتباً به اداره ثبت اطلاع دهد. چنانچه انتقال ملک به موجب سند عادی باشد و در مدت ده روزه مزبور به اداره ثبت اعلام شود و یا انتقال ملک به موجب سند رسمی باشد بسته به اینکه اعلام انتقال و یا انتقال رسمی مورد اشاره در چه مقطعی از عملیات مقدماتی ثبت انجام شده باشد آگهی های نوبتی به نام منتقل الیه منتشر و یا اصلاح و به هر روی ملک به نام انتقال گیرنده ثبت می شود. اما چنانچه در همان جریان عملیات مقدماتی ثبت ملک با سند عادی منتقل شود و انتقال دهنده متقاضی ثبت ظرف ده روز مقرر انتقال را به اداره ثبت اعلام نماید انتقال گیرنده می تواند به وسیله اظهارنامه به انتقال دهنده اخطار نماید که معامله را تصدیق کند. چنانچه انتقال دهنده معامله را تصدیق و به اداره ثبت اعلام کند شود؛ اما چنانچه انتقال دهنده علی رغم اظهارنامه انتقال گیرنده ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه انتقال را تصدیق نکند ملک به نام متقاضی ثبت انتقال دهنده)، ثبت می شود و انتقال گیرنده فقط می تواند طبق مواد ۱۱۰۵) و ۱۱۴ ق. شد، انتقال دهنده را تعقیب نماید ماده ۴۳ ق. .). ۷۱ه پس سرانجام ملکی که درخواست ثبت آن می شود باید بسته به مورد، به نام متقاضی ثبت منتقل الیه و یا معترض به ثبت ثبت شود. در حقیقت ماده ۲۱ ق.ث.ا مجز در مورد مذکور در ماده ۳۳ راجع به بیع شرط و امثال آن هر کس تقاضای ثبت ملکی را بنماید که قبلا به دیگری انتقال داده و با با علم اینکه بمحوی از انجای قانونی سلب مالکیت از او شده است تقاضای ثبت نماید کلاهبردار محسوب می شود و همچنین است اگر در موقع تقاضا مالک بوده ولی در موقع ثبت ملک در دفتر ثبت املاک مالک نبوده و مع هذا سند مالکیت بگیرد یا سند مالکیت نگرفته ولی پس از اخطار اداره ثبت حاضر برای تصدیق حق طرف نباشد. در مورد مولد ۱۰۵ و ۱۰۶ و ۱۰۷ و ۱۰۸ و ۱۰۹ (به استثنای مورد مذکور در بند ب ماده (۱۰۸) مجرم علاوه بر مجازات مقرر برای جرم کلاهبرداری تا موقعی که به وسیله تصدیق حق مدعی خصوصی در اداره ثبت املاک یا به وسایل دیگر خساراتی را که مستقیماً به واسطه تقاضای ثبت و صدور سند مالکیت به طرف وارد آورده و مدعی خصوصی به وسیله تقدیم عرض حال مطالبه نموده و مورد حکم واقع شده جبران نماید در توقیف خواهد ماند تعیین میزان خارت با محکمه ای است که به جنبه جزایی رسیدگی کرده ولو اینکه عرض حال خسارت از طرف مدعی خصوصی پس از صدور حکم جزایی داده شده باشد خسارت غیر مستقیم خسارات ناشی از محاکمه مطابق اصول معموله تعیین و وصول خواهد شده. تصریح می نماید که پس از اتمام عملیات مقدماتی ثبت ملک در دفتر املاک ثبت شده و سند مالکیت داده می شود. ماده ۲۲ همان قانون نیز مقرر میدارد همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید دولت فقط کسی را که ملک به اسم او ثبت شده و یا کسی را که ملک مزبور به او منتقل گردیده و این انتقال نیز در دفتر املاک به ثبت رسیده و یا اینکه ملک مزبور از مالک رسمی ارثاً به او رسیده باشد مالک خواهد شناخت... بند دوم وضعیت کلی ثبتی ملک معرفی شده برای بازداشت ۵۷۲ ملکی را که به عنوان مال م. ع. برای بازداشت معرفی می شود از حیث وضعیت کلی ثبتی می توان در سه به حالت فرض نمود: حالت نخست آنکه ملک طبق ماده ۲۲ قت. در دفتر املاک به نام م. ع. ب. ثبت رسیده باشد. حالت دوم آنکه ملک به نام م. ع. د. جریان ثبت باشد؛ ملکی در جریان ثبت است که متقاضی ثبت (مدعی مالکیت درخواست ثبت آن را به موجب اظهارنامه ثبتی، تقدیم اداره ثبت نموده باشد. املاکی که در حالت نخست یا دوم می باشند دارای سابقه ثبت می باشند؛ به دیگر سخن نه تنها ملکی که جریان ثبتی آن خاتمه یافته دارای سابقه ثبت م. ب. بلکه ملکی که عملیات مقدماتی ثبت آن نیز دست کم با تسلیم اظهارنامه ثبتی و ثبت این اظهارنامه در دفتر اظهارنامه اداره ثبت آغاز شده دارای سابقه ثبت تلقی می شود. حالت سوم آنکه ملک هیچ گونه سابقه ثبتی نداشته باشد یعنی در نقطه ای از ایران باشد که ثبت اجباری املاک در آنجا اعلام نشده و به ثبت اختیاری آن نیز اقدام نشده باشد.