بهداشت در اسلام: پیشگیری قبل از درمان

امام کاظم (علیه‌السلام) فرمود: «هیچ دارویی نیست، مگر اینکه دردی را تحریک می‌کند.» پیشگیری همیشه آسان‌تر و راحت‌تر از درمان است، زیرا درمان از طریق داروهای شیمیایی و یا بعضی داروهای گیاهی غالباً با اثرات سوء همراه است و عوارض جانبی منفی در بدن به جا می‌گذارد و چه بسا بعضی اوقات درمان امکان پذیر نیست. علاوه بر این از نظر اقتصادی هزینه درمان خیلی بیشتر از هزینه پیشگیری م. ب.. بهره‌گیری از نعمت‌های خداوند در سلامت انسان و رفاه او نقش زیادی دارد، یکی از نعمتهای خداوند «آب» است که نقش آن در بهداشت و سلامتی بر همه روشن است. استفاده کردن از نعمت‌های الهی در روایات و آیات سفارش شده است. خداوند در قرآن می‌فرماید: «کُلُوا وَ اشرَبُوا وَلَا تُسرِفُوا؛ بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید.» همچنین امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «هر چیزی که برای بدن مفید است اسراف نیست، بلکه اسراف در جایی است که مال تلف شود و به بدن ضرر وارد شود.» این یک دستور جامع بهداشتی است که در سلامتی بشر نقش به سزایی دارد، اگر انسان از نعمتهای الهی درست استفاده کند و چیزهای حلال بخورد، نیازهای بدن را تامین می‌کند. در بعضی از روایات آمده است که اگر کسی هزینه‌ای برای تامین مواد لازم بدن نکند، ضرر بیشتری به خاطر بیماری متوجه او می‌شود. بدن انسان نیازمند انواع ویتامین‌ها، پروتئین‌ها، قندها، چربی‌ها م. ب. که خداوند آنها را در نعمت‌های خود جازسازی کرده است. منبع: الکافی، ج۸، ص۲۷۳ · اعراف/سوره۷، آیه۳۱ · فصول المهمه، ج۳، ص۲۸۵