بودجه (فقه سیاسی): تکامل تاریخی و تحول محتوایی

ظهور اندیشه‌هاى جدید در خصوص حاکمیت ، ماهیت و گستره معاملات دولت را دگرگون کرد. این تغییرات از دیدگاه منابع، مجموع ظرفیت‌هاى مالى، نیز یکى و نیروى انسانى جامعه را در عرصه توجه دولت‌ها قرار مى‌داد که حوزه‌هاى معیار فراتر از کارکردهاى سیاست‌هاى مالیاتى و وصولى‌هاى مرسوم بود. دسترسى به منابع مالى ناشى از تبدیل سرمایه‌هاى کشور، استفاده از وام‌هاى داخلى یا خارجى، مدیریت عرضه یا قیمت‌گذارى برخى از کالاها یا خدمات مصرفى جامعه و گاه توسل به سیاست‌هاى کسرى بودجه زمینه‌هاى افزایش دریافتى‌هاى دولت نسبت به مالیات‌ها را فراهم مى‌کرد. منبع: بودجه‌ریزى در ایران، گزارش سوم، ص۱۹