بیت‌الله: معنای لغوی

« الله » از ریشه «اله» به معنای معبود، پس از حذف همزه و درآمدن الف و لام بر آن، برای باری تعالی علم شده است. ترکیب اضافی «بیت الله»، بر پایه تقدیر لام اختصاص میان مضاف و مضاف الیه، به معنای خانه متعلق به خداوند و ب. ت. ب. غیر جسمانی و بی مکان بودن خداوند، اضافه تشریفیه و برای بزرگداشت خانه منسوب به الله است. پاره‌ای روایت‌ها مساجد را خانه‌های خدا بر زمین دانسته و همین را علت بزرگداشت آن‌ها معرفی کرده‌اند. بر این اساس، حرکت به سوی مسجد ، حرکت به سوی خدا و زیارت او شمرده شده است. در برخی روایت‌ها «بیت الله» بر مسجد الاقصی اطلاق شده است. در منابع و فرهنگ اسلامی، «بیت الله» بیشتر به کعبه گفته می‌شود. برخی اطلاق یاد شده را علم بالغلبه و به دلیل کثرت کاربرد دانسته و گروهی دیگر، آن را علم جنس و به معنای کلی مسجد می‌دانند که کعبه بارزترین مصداق آن است. برخی اضافه تشریفیه «بیت الله» در اطلاق بر کعبه را نمایانگر برتری آن بر دیگر مساجد دانسته‌اند. «بیت الله» در بسیاری از کاربردها با الگوگیری از آیه ۲ مائده (آمین البیت الحرام) با وصف (الحرام) همراه است. برخی روایت‌ها علت این وصف را حرمت ورود مشرکان به خانه خدا دانسته‌اند. در بسیاری موارد، واژه «بیت» همراه الف و لام عهد و بدون افزوده شدن به «الله» به سبب کاربرد فراوان بر کعبه اطلاق می‌گردد. منبع: مفردات، الراغب، ص۸۲ · ج۲، ص۲۰۶-۲۰۸ · کشف المراد، العلامة الحلی، ص۴۰۶ · مفردات، الراغب، ص۴۹۸ · ثواب الاعمال، الصدوق، ص۲۷ · ج۲، ص۳۱۸ · ج۱، ص۱۹۹ · الامالی، الصدوق، ص۴۴۰ · سعد السعود، ابن طاووس، ص۱۰۰ · ج۳۰، ص۴۹۲ · ج۱۵، ص۳۱۰ · ج۲، ص۱۲۰ · مائده/سوره۵، آیه۲ · ج۴، ص۲۷۷ · ج۲، ص۳۹۸ · ج۱، ص۱۰۹ · ج۱، ص۱۸۳-۱۸۴