بیع شرط: قرارداد ترکیبی بیع شرط و اجاره

بیع شرط و اجاره می‌توانند به صورت دو عقد مستقل در قالب یک قرارداد ترکیبی نیز منعقد شوند. در این حالت، یکی از دو عقد الزاماً شرط ضمن عقد دیگر نیست و هر یک موضوع و آثار حقوقی مستقل خود را دارند. برای نمونه، ممکن است بخشی از یک مال غیرمنقول در قالب بیع شرط به طرف قرارداد فروخته شود و بخش دیگری از همان مال در قالب عقد اجاره در اختیار او قرار گیرد. در چنین حالتی، مجموعه توافق طرفین یک رابطه قراردادی مرکب را تشکیل می‌دهد، اما موضوع بیع شرط و موضوع اجاره از یکدیگر متمایز است. در این نوع قرارداد، موضوع هر یک از دو عقد باید قابل تفکیک باشد. در صورت تفکیک موضوع بیع شرط از موضوع اجاره، لزومی ندارد مدت اجاره با مدت خیار بیع شرط یکسان باشد و واگذاری منافع موضوع اجاره نیز تأثیری بر حق خیار مربوط به بخش موضوع بیع شرط نخواهد داشت. همچنین رعایت تناسب میان ثمن قسمت موضوع بیع شرط و ارزش واقعی آن، و نیز میان اجاره‌بها و منافع قسمت مورد اجاره، در تحلیل اعتبار قرارداد اهمیت دارد. عدم تعادل شدید میان عوضین ممکن است از جهت غبن یا معامله سفهی مورد بررسی قرار گیرد. منبع: «بیع شرط و عقد اجاره»، sanad.iau.ir