تأملی در استثنائات مادّه 121 قانون مجازات اسلامی مصوّب 1392 (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: احمد مرتاضی امیر امیران بخشایش
منبع: پژوهش حقوق کیفری سال نهم پاییز 1400 شماره 36
چکیده
قاعده درأ، در مواجهه با جرایم مختلف، یکی از دو نقش محکومیّت زدایی و کیفرزدایی را ایفاء می کند. از نگاه فقهی، در رابطه با مبنای قاعده درأ، نظرات مختلفی مطرح شده امّا آنچه مورد قبول اکثر فقها قرار گرفته روایات موجود در این خصوص است. علی رغم اینکه روایات موجود مطلق بوده و صرف شبهه را در تمامی اقسام حدود موجب درأ می دانند، امّا قانونگذار در مادّه 121 ق.م.ا چهار جرم حدّی محاربه، افسادفی الارض، سرقت و قذف را مستثناء کرده و این بدان معناست که در این چهار مورد استثناء، صرف شبهه منجر به اِعمال قاعده درأ نمی گردد، بلکه طی مرحله ای دیگر یعنی نیافتن دلیل منافی با آن نیز لازم است. با توجّه به تبصره 1 مادّه 218 ق.م. ا در جرایم منافی با عفّت با عنف، اکراه، ربایش یا اغفال نیز قانونگذارْ دادگاه را موظّف به بررسی و تحقیق کرده و صرف ادّعا مسقط حد نیست؛ بنابراین، موارد مذکور نیز جزو موارد استثنای مادّه 121 به حساب می آیند. تحقیق حاضر نشان می دهد که چنین تفکیکی در حدود فاقد مبنای فقهی بوده و اطلاق و عموم روایات مربوط به قاعده درأ خلاف آن را ثابت می کند. دلایلی هم که توسّط صاحب نظران در توجیه این تفکیک مطرح شده، تک بُعدی و توأم با مسامحه بوده و از این رو قابل پذیرش نیستند. پژوهش حاضر در صدد تحلیل مبانی و ادلّه ارائه شده در جهت توجیه استثنائات چهارگانه مادّه 121 ق.م.ا است.
موارد مرتبط 51
آرای مرتبط 37
-
رأی
هماستناد
شبهه ی محتمل د. ح. متهم
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تشریفات رسیدگی در دادگاه کیفری استان
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تأثیر رضایت مخدوش مجنی علیه بر تحقق بزه آدم ربایی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 از باب اعمال قاعده درء تبرئه نموده اس
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق تعدد مادی جرم
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
تاثیر رها کردن بزه دیده در تحقق بزه آدم ربایی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شرط استناد به علم قاضی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
جایگاه علم قاضی در حدود
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
میزان اعتبار تست الکل سنج در اثبات بزه شرب خمر
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
جایگاه علم قاضی در حدود
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تأثیر رضایت مخدوش مجنیعلیه بر تحقق بزه آدمربایی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 از باب اعمال قاعده درء تبرئه نموده اس
-
رأی
هماستناد
شرایط اعمال ازادی تحت سامانه الکترونیکی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
میزان اعتبار تست الکلسنج در اثبات بزه شرب خمر
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اثر بلوغ در دعوی مالی و غیر مالی
مواد 121 و 217 قانون مدنی و رای وحدت رویه دیوان عالی کشور
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه محاربه
ماده 121 قانون مجازات اسلامی اتهام محاربه محرز نیست از سوی دیگر اظهارات مت
-
رأی
هماستناد
رضایت بزه دیده
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 در باب قاعده درا
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی از حکم غیابی
ماده 121 از قانون مجازات اسلامی به تحمل بیست سال حبس و 74 ضربه شلاق و رد عین
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق جرم محاربه
ماده 121 قانون مجازات اسلامی اتهام محاربه محرز نیست از سوی دیگر اظهارات مت
-
رأی
هماستناد
ارزش اثباتی تست الکلسنج
ماده 121 قانون مجازات اسلامی 1392 حکم برائت وی را صادر و اعلام می نماید
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی از حکم غیابی
ماده 121 از قانون مجازات اسلامی به تحمل بیست سال حبس و 74 ضربه شلاق و رد عین
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه محاربه
ماده 121 قانون مجازات اسلامی اتهام محاربه محرز نیست از سوی دیگر اظهارات مت
-
رأی
هماستناد
رأی شعبه دیوان عالی کشور
ماده 121 قانون مجازات اسلامی اتهام محاربه محرز نیست از سوی دیگر اظهارات مت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001308062 مورخ 1403/06/06 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مغایرت با ماده 121 قانون مدنی دارد
-
رأی
هماستناد
اثر بلوغ در دعوی مالی و غیر مالی
وفق مواد 121و217 قانون مدنی و رای وحدت رویه شماره 30-3/10/64 هیات عمومی دیوان عالی
-
رأی
هماستناد
دادنامه 140331390001308062 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری — 1403/06/06 — ابطال دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارایه خدمات بانکی به اشخاص محجور به لحاظ خارج از اختیار بودن و ابطال مواد…
مغایرت با ماده 121 قانون مدنی دارد
-
رأی
هماستناد
مرجع قضایی صالح در حل اختلاف نسبت به صلاحیت ذاتی
مواد 121 و 120 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
گواهی پزشک مبنی بر وجود الکل در بدن متهم
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به تبرئه وی از اتهامات موصوف صا
-
رأی
هماستناد
مصداق اعمال قاعده درأ
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
ارزش اثباتی تست الکل سنج
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
مرجع قضایی صالح در حل اختلاف نسبت به صلاحیت ذاتی
مواد 121 و 120 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شرط استناد به علم قاضی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شبههی محتمل د. ح. متهم
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به برائت متهم صادر و اعلام می ن
-
رأی
هماستناد
مصداق اعمال قاعده درأ
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 رای به برائت وی صادر می گردد
-
رأی
هماستناد
گواهی پزشک مبنی بر وجود الکل در بدن متهم
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به تبرئه وی از اتهامات موصوف صا
-
رأی
هماستناد
شرایط استحقاق زوجه نسبت به مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
احراز اتهام رابطه نامشروع مستند به شکایت بی شائبه شاکی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام تجاوز به عنف
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
تشریفات رسیدگی در دادگاه کیفری استان
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1197 مورخ 1384/02/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین دادگاه صالح جهت رسیدگی به جرم تفخیذ و لواط با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 121 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5298 مورخ 1382/10/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 121 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1919 مورخ 1398/12/07
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 استناد شود
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1919 — 1398/12/07
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مجازات گردد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5378 مورخ 1376/10/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مقصود مقنن از جمله (نظایر آن
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1919 مورخ 1398/12/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اعمال ماده 121 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 121قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مجازات گردد
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
اخذ اقرار در جرایم حق اللهی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 121 — قانون مجازات اسلامی
ماده 121 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (مقاله علمی وزارت علوم
-
استناد
از این صفحه
ماده 121 — قانون مدنی
ماده 121 ق.م
دکترین 5
-
مقاله
هماستناد
رعایت فاصله قانونی بین زمان انتشار آگهی و روز فروش — برابر ماده ۱۱۹ ق
مواد 118 و 121 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رعایت فاصله قانونی بین زمان انتشار آگهی و روز فروش — فرض بر ناآگاهی مسئولین روزنامه ناشر آگهی
مواد 118 و 121 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رعایت فاصله قانونی بین زمان انتشار آگهی و روز فروش — فرض بر ناآگاهی مسئولین روزنامه ناشر آگهی
مواد 118 و 121 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قاعده درأ: در حقوق
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
سقوط مجازات: در حقوق
ماده 121 قانون مجازات اسلامی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
