تأیید رجوع از هبه — (۵) اثر رجوع و انحلال هبه ناظر

در صورتی که موضوع هبه ملک باشد، دادگاه محل وقوع ملک صلاحیت رسیدگی به دعوی تأیید رجوع از هبه را خواهد داشت. در غیر این صورت دادگاهی که عقد هبه در حوزه ی آن واقع شده است و دادگاه محل اقامتگاه خوانده، صالح به رسیدگی هستند. از وقتی که واهب از هبه ی خود رجوع کند رجوع از هبه محقق شده است. هم چنان که از نام دعوا روشن است واهب تنها برای تأیید و اعلام آن دادخواست میدهد. بنابراین رأی به اجراییه نیاز ندارد. ۱) رجوع ضمنی از هبه صحیح است. مانند این که واهب، ملک خ. ر. ب. قصد رجوع از هبه به دیگری بفروشد. ( ۲) در صورتی که متهب پدر یا مادر یا اولاد (حتی نوادگان) باشند، حق رجوع وجود ندارد. ( ۳) اگر ملک موهوبه از ملکیت متهب خارج شود، حق رجوع ساقط میشود. هر چند دوباره به مالکیت متهب در بیاید. ۴) حق رجوع در هبه مبتنی بر بلاعوض و مجانی بودن آن است و در هبه ی معوض با قبض عوض حق رجوع زایل میشود و هم چنین بعد از فوت واهب رجوع ممکن نیست. ( ۵) اثر رجوع و انحلال هبه ناظر به آینده است و در گذشته اثر ندارد. یعنی منافع ملک قبل از رجوع مثل اجاره بهایی که از ملک گرفته شده برای متهب است. بعد از قبض نیز واهب میتواند با بقای عین موهوبه از هبه رجوع کند. مگر در موارد ذیل ۱ در صورتی که متهب پدر یا مادر و یا اولاد واهب باشد. ۲ در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد. ۳ در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل این که متهب به واسطه ی فلس محجور شود خواه اختیاراً مثل این که عین موهوبه به رهن داده شود. ۴ در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود. در صورت رجوع واهب نمات عین موهوبه اگر متصل باشد مال واهب و اگر منفصل باشد، مال متهب خواهد بود. ای شماره ی ۲۲۶ مورخ ۷۳/۵/۴ شعبه ی ۳۴ دیوان عالی کشور واهب به موجب سند عادی مورخ ۵۸/۹/۸ که به امضای عده ای از معتمدین محل رسیده، از هبه رجوع کرده است و وکالت نامه ی رسمی مورد اشاره و عزل مشار الیه از وکالت نیز دلیل بر رجوع از هبه است. توجه به بند چهارم در صورتی که در عین موهوبه تغییراتی حاصل شود، واهب حق رجوع ندارد و خانم.. نیز به جهت احتیاج و تضمین زندگی، اقدام به فروش آنها کرده است و در نتیجه، قابل عدم ثبت رسمی هبهی اموال غیر منقول مانع از رسیدگی به دعوی مربوط به رجوع از هبه نیست.