تحدی قرآن: مراحل تحدی قرآن

قرآن در چند مرحله، تحدی و هم‌آورد خواستن خود را مطرح کرده است. ۴. ۱ - مرحله اول نخست به طور مطلق سخنی همانند قرآن بیاورند. «ام یقولون تقوله بل لا یؤمنون فلیاتوا بحدیث مثله ان کانوا صادقین؛ آیامی گویند: آن را بر بافته؟ (نه) بلکه باور ندارند! پس سخنی همانند آن بیاورند، اگر راست می‌گویند.» ۴. ۲ - مرحله دوم سپس به اندازه ده سوره را مطرح نمود هرچند کوچک باشند. «ام یقولون افتراه قل فاتوا بعشر سور مثله مفتریات وادعوا من استطعتم من دون الله ان کنتم صادقین؛ آیـا می‌گویند که آن را به دروغ به ما نسبت داده است؟ بگو: پس همانند ده سـوره آن، حـتـی اگـر افـتـرا‌گونه باشد بیاورید و هر کس را که خواهید (به شهادت و داوری ) بخوانید، اگر راست می‌گویید.» ۴. ۳ - مرحله سوم آن‌گاه، برای آن که از اعتبار مدعیان بکاهد، پیشنهاد کرده که یک سوره همانندقرآن بیاورند. «ام یقولون افتراه قل فاتوا بسورة مثله وادعوا من استطعتم من دون الله ان کنتم صادقین؛ اگر راست می‌گویید، همانند یک سوره آن بیاورید.» ۴. ۴ - مرحله چهارم و برای آخرین بار، با قاطعیت هرچه تمام‌تر، عجز و ناتوانی نهایی آنان را اعلام نمود. «وان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسورة من مثله وادعوا شهداءکم من دون الله ان کنتم صادقین فان لم تفعلوا ولن تفعلوا فاتقوا النار التی وقودها الناس والحجارة اعدت للکافرین؛ اگر ناباورید نسبت به آن چه بر بنده خویش فرو فرستاده‌ایم، پس همانند یک سـوره آن بـیـاورید، یا سوره‌ای از هم چون فردی بیاورید و اگر (چنین کاری را) نکردید و هرگز نـتـوانـید کرد، پس پروا کنید از آتشی که فروزنده آن آدمیان و سنگ خارا م. ب. و برای کافران آماده گردیده است.» در‌ایـن آیه ذکر آدمیان در کنار سنگ خارا کنایه از آن است که آدمیان فاقد شعور و تهی از خرد و اندیشه ، هم چون سنگ خارا بوده و در کنار آن قرار دارند و در آتش سرسختی می‌سوزند. ۴. ۵ - مرحله پنجم آن گاه و پس از این تجربه تلخ و ناگوار برای ناباوران، روی سخن را به توده بشریت کرده، برابر ابدیت اعجاز و تحدی قرآن را اعلام نموده است. «قل لئن اجتمعت الانس والجن علی ان یاتوا بمثل هذا القرآن لا یاتون بمثله ولو کان بعضهم لبعض ظهیرا؛ بگو: اگر تمامی انس و جن (که در بستر تاریخ قرار گرفته‌اند) گرد هم آیند و بخواهند همانند این قرآن بیاورند، هرگز نتوانند، گرچه همگی پشت در پشت یک دیگر قرار گیرند.» شرح هریک از این مراحل در مدخل‌های مربوط آمده است. ولـی قـرآن‌ ایـن شـهـامـت را نشان داده و با کمال جرات ناتوانی بشریت را در مقابله با قرآن برای همیشه و برای همه جهانیان در پهنای تاریخ اعلام نموده، که این جرات و شهامت بزرگ‌ترین دلیل اعجاز قرآن است علاوه بر آن که خود یکی ازبزرگ‌ترین اخبار غیبی قرآن به شمار می‌رود، چنان که گذشت. منبع: طور/سوره۵۲، آیه۳۴-۳۳ · هود/سوره۱۱، آیه۱۳ · یونس/سوره۱۰، آیه۳۸ · بقره/سوره۲، آیه۲۴-۲۳ · اسرا/سوره۱۷، آیه۸۸ · ۷۴۵ - ۷۹۴ق، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، ج۲، ص۱۱۰