تحذیر (فقه): احکام تحذیر

موعظه واجب در خطبۀ نماز جمعه باید حاوى سفارش به تقوا و طاعت الهى و تحذیر از گناه باشد. من الاحوال التی لهم فیها المضرّة او المنفعة، و ما یحتاج المسلمون الیه فی المعاش و المعاد، و الامور السیاسیّة و الاقتصادیّة ممّا هی دخیلة فی استقلالهم و کیانهم، و کیفیّة معاملتهم مع سائر الملل، و التحذیر عن تدخّل الدول الظالمة المستعمرة فی امورهم - سیّما السیاسیّة و الاقتصادیّة - المنجرّ الی استعمارهم و استثمارهم. و بالجملة: الجُمعة و خطبتاها من المواقف العظیمة للمسلمین، کسائر المواقف العظیمة، مثل الحجّ و المواقف التی فیه و العیدین و غیرها، و مع الاسف اغفل المسلمون عن الوظائف المهمّة السیاسیّة فیها و فی غیرها من المواقف السیاسیّة الاسلامیّة، فالاسلام دین السیاسة بشئونها؛ یظهر لمن له ادنی‌ تدبّر فی احکامه الحکومیّة و السیاسیّة و الاجتماعیّة و الاقتصادیّة، فمن توهّم انّ الدین منفکّ عن السیاسة، فهو جاهل لم یعرف الاسلام و لا السیاسة.» برای امام ‌جمعه که خطبه می‌خواند سزاوار است در ضمن خطبه‌اش آنچه را که از مصالح دینی و دنیایی مسلمین است بیان کند و آن‌ها را از حوادث و اخباری که در کشورهای مسلمان و دیگر کشورها می‌گذرد که در آن‌ها نفع و ضرر مسلمین مطرح است، آگاه نماید و مطالبی را که مسلمانان در زندگی دنیا و آخرت و در شئون سیاسی و اقتصادی از اموری که در استقلال و کیان آن‌ها و در کیفیت روابط و رفتار آن‌ها با سایر ملل مؤثر است، بازگو کند. و مسلمین را از دخالت دولت‌های ظالم استعمارگر در امور مسلمین، مخصوصاً در امور سیاسی و اقتصادی آن‌ها که به استعمار و استثمارشان کشانده می‌شود بر حذر دارد. خلاصه نماز جمعه و دو خطبه‌ آن از مواقف بزرگ برای مسلمین است، مثل مواقف بزرگ دیگر همچون حج و مواقفی که در حج وجود دارد و عید فطر و عید قربان و غیر این‌ها، اما متاسّفانه مسلمین از وظایف مهمّ سیاسی در نمازجمعه و غیر آن از مواقف سیاسی اسلام غفلت داده شده‌اند و حال آن که اسلام با تمام شئونش دین سیاست است و این مطلب برای هرکسی که مختصر تدبّری در احکام حکومتی و سیاسی و اجتماعی و اقتصادی اسلام داشته باشد، آشکار می‌شود، پس هر که خیال کند که دین از سیاست جدا است، نادان است که نه اسلام را شناخته و نه سیاست را. اگر در جریان ارتباط مسلمانى با کسى بیم به خطر افتادن اخلاق ، اعتقاد یا مال وى باشد، جهت آگاهى دادن به او و برحذر داشتن وى از ارتباط یادشده، غیبت آن شخص مشروع است، مانند آنکه مسلمانى بدون آگاهى نزد فردى بدعت‌گذار تحصیل علم کند. اگر تیرانداز ، کسى را که به اشتباه تیر به او اصابت نموده است، قبل از تیراندازی تحذیر کرده باشد و او نیز فرصت کافى براى ترک محل داشته است، ضامن نیست. ( قاعدۀ تحذیر ) منبع: الروضة البهیة جلد۱ صفحه۶۵۹ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۲۴۴، کتاب الصلاة، البحث فی صلاة الجمعة، القول فی شرائط صلاة الجمعة، مسالة۷ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۲۴۵، کتاب الصلاة، البحث فی صلاة الجمعة، القول فی شرائط صلاة الجمعة، مسالة۹ · التحفة السنیة صفحه۳۲۴‌ · مسالک الافهام جلد۱۵ صفحه۳۴۲