تحصیل دلیل باید از طریق قانونی و شرعی باشد و تحصیل دلیل

تحصیل دلیل باید از طریق قانونی و شرعی باشد و تحصیل دلیل از طریق قانونی، با ادله قانونی تفاوت دارد. ادله قانونی اثبات دعوا، یعنی ادله ای که صرفاً توسط قانون احصا و تجویز شده و طرفین دعوا صرفاً برای اثبات ادعای خود می توانند از این ادله استفاده کنند و سایر ادله که ممکن است از نظر عوام مثبت دعوا باشد، از نظر قانون چنین قدرتی ندارد.(دکتر … دادرسی مدنی انتشارات گنج دانش چاپ اول ۱۳۹۸ جلد ۲ صفحه ۱۸۳ و ۱۸۴) اگر چه کسی که وظیفه ارائه دلیل بر عهده او است، باید ادعای خود را با ادله قانونی ثابت نمایند، اما تحصیل دلیل نیز باید قانونی باشد؛ فرق است بین دلیل قانونی و تحصیل دلیل از طریق قانون دلیل قانونی یا اصل قانونی بودن دلایل به این معنا است که قانونگذار گاهی برای اثبات موضوعی دلایلی را احصا نموده است و مدعی باید ادعای خ. ر. ب. وسیله این قبیل دلایل ثابت کند. به عنوان مثال اگر طریقه اثبات سرقت حدی در قانون مشخص و دلایل آن تعیین شده است، مدعی سرقت صرفاً باید به وسیله دلایل مذکور در قانون، سرقت حدی را ثابت کند و یا دادگاه صرفاً باید بر اساس این دلایل حکم قضیه را صادر نماید. ولی تحصیل دلیل قانونی این است که شخصی که ادله ای را جمع آوری نموده، باید این جمع آوری دلیل به طریق قانونی باشد. به عنوان مثال اگر اقرار از طریق شکنجه و یا از طریق فریب تحصیل شود، چنین اقراری قابلیت توجه را ندارد. اصل ۲۵ قانون اساسی مقرر میدارد بازرسی و نرساندن نامه ها، ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی، افشای مخابرات تلگرافی و تلکس، سانسور، عدم مخابره و نرساندن آنها، استراق سمع و هرگونه تجسس ممنوع است، مگر به حکم قانون. در اصل ۳۸ قانون اساسی آمده است هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار و یا کسب اطلاع ممنوع است. اجبار شخص به شهادت، اقرار یا سوگند مجاز نیست. چنین شهادت و اقراری، فاقد ارزش و اعتبار است. متخلف از این اصل، طبق قانون مجازات میشود.