تخلیه به جهت عدم پرداخت اجاره بها — موجر یا همان صاحب ملک که در

این دعوی در مورد قراردادهای اجاره ی املاک تجاری دارای حق کسب و پیشه که قبل از سال ۷۶ بسته شده است، مطرح میشود. مستأجر مکلف است در موعد معین در اجاره نامه اجاره ی ملک دارای حق کسب و پیشه را بپردازد و پس از پایان مدت قرارداد اجاره و ادامه ی رابطه استیجاری، أجرت المثل را به همان میزان اجاره در آخر هر ماه ظرف ده روز به مالک بپردازد. مهلت برای پرداخت اقساط عقب افتاده به وی داده می شود. در صورت عدم پرداخت اجاره بها یا پرداخت با تأخیر مالک می تواند نسبت به طرح دعوای تخلیه به جهت عدم پرداخت اجاره بها اقدام کند. دادگاه در صورت احراز تخلف مستأجر، اقدام به صدور رأی مبنی بر تخلیهی ملک میکند و به مستأجر مهلت میدهد، ظرف مدتی که از ۱۰ روز کمتر و از ۲ ماه بیشتر نیست ملک را تخلیه کرده و تحویل مالک دهد. موجر یا همان صاحب ملک که در صدد تخلیه است به عنوان خواهان باید به طرفیت مستأجر به عنوان خوانده اقامه ی دعوی کند. هر چند دعاوی مربوط به تخلیه طبق قانون شورای حل اختلاف در صلاحیت این مرجع میباشد؛ اما به علت این که این نوع تخلیه مرتبط با ملک دارای حق کسب و پیشه است بنابراین مرجع رسیدگی به این دعوی دادگاهی م. ب. که در محل وقوع ملک قرار دارد. هنگامی که رأی مبنی بر تخلیه ی سرقفلی به جهت عدم پرداخت اجاره بها صادر شد، برای اجرای حکم به واحد اجرای احکام فرستاده میشود و اجرای احکام مدنی در مهلت تعیین شده از سوی دادگاه بدون آن که مبلغی با عنوان حق کسب و پیشه از موجر دریافت کند، نسبت به تخلیه ی ملک اقدام خواهد کرد. (۱) در صورت تخلیه به دلیل عدم پرداخت اجاره بها هیچ گونه مبلغی بابت حق کسب و پیشه به مستأجر پرداخت نمی شود. (۲) اگر مستأجر علی رغم ابلاغ اظهارنامه یا اخطاریه نسبت به پرداخت اجور معوقه اقدام نکند یا پرداخت خارج از مهلت ده روز باشد و مالک دعوای تخلیه مطرح کند، مستأجر برای یک بار میتواند با پرداخت صد و بیست درصد، یعنی بیست درصد اضافه تر از مبلغ اجاره به نفع موجر از صدور حکم تخلیه ی ملک جلوگیری کند. (۳) اگر مستأجر علی رغم ارسال و ابلاغ دو اظهارنامه یا اخطاریه برای مطالبه ی اجاره بهای ماه های مختلف ظرف یک سال اجاره را پرداخت نکند دیگر لزومی به ارسال اظهارنامه یا اخطار برای دفعه سوم نیست و می توان بدون ارسال اظهارنامه یا اخطار دادخواست تخلیه را مطرح کرد. (۴) زمان احتساب یک سال مذکور از تاریخ ابلاغ اولین اظهارنامه یا اخطاریه ی دفتر خانه خواهد بود. (۵) اگر مستأجر بابت اجاره بها چک یا سند تجاری دیگری بدهد، در واقع اجاره دفتر خانه خواهد بود.