تخییر (اصول فقه): نوع حکم اصل تخییر

بنابر دیدگاه غالب در میان اصولیان، تخییر در فروض سه‌گانه دیگر (فقدان نص و اجمال نص و شبهه موضوعی) حکمی است که وظیفه مکلف را در عمل تعیین می‌کند. بر این اساس، در برخی منابع اصل تخییر صرفاً عقلی قلمداد شده، اما از تعبیرات تعدادی منابع دیگر بر می‌آید که در برخی فروض، اصل تخییر شرعی نیز پذیرفته شده است و بعضی فقها در فرض فقدان نص نیز حکم به تخییر شرعی داده‌اند. اصل تخییر، از نظر ثبوت و اثبات، نزد اصولیون مورد بحث است، زیرا بعضی از آنان، تخییر در مقام ثبوت را محال دانسته‌اند، ولی اتفاق دارند که تخییر در مقام اثبات که همان عالم استدلال به اخبار تخییر است ثابت م. ب.. منبع: فرائد الاصول، ج۴، ص۴۰، قم ۱۴۱۹ · المحصول فی علم الاصول، ج۴، ص۴۹۴۴۹۵، تقریرات درس آیة اللّه سبحانی، قم ۱۴۱۸ · اصطلاحات الاصول، ج۱، ص۱۰۲، قم ۱۳۶۷ ش · المحصول فی علم الاصول، ج۳، ص۴۵۳، تقریرات درس آیة اللّه سبحانی، قم ۱۴۱۸ · تحریر المعالم، ص۲۰۴