تدبیر (فقه): احکام تدبیر

رجوع از تدبیر جایز است؛ چه با گفتار وچه با عملِ بیانگر آن، مانند هبه یا وقف کردن برده. برده تدبیر شده پس از مرگ مولا از ثلث مال او آزاد می‌شود و اگر ثلث مال کفاف قیمت او را نکند، مانند آنکه مولا جز برده، مال دیگری نداشته باشد، به مقدار ثلث مال از برده آزاد می‌شود. البتّه بنابر قول مشهور (که تعلیق آزادی برده بر مرگ غیر مولا را در تدبیر جایز و صحیح می‌دانند) اگر آن شخص در حیات مولا بمیرد، برده بدون لحاظ ثلث آزاد می‌شود. منبع: جواهر الکلام ج۳۴، ص۲۲۱ · جواهر الکلام ج۳۴، ص۲۲۹-۲۳۱