ترجمه: به معنای آنچه مربوط به یک فرد

همین کاربرد، زمینۀ آن بوده است تا از همان سدۀ ۴ق، به تدریج ترجمه به معنای آنچه مربوط به یک فرد می‌شود، موضوعیت یابد. در سدۀ ۵ق، اصطلاح «ترتیب بر اساس تراجم» در مسندنویسی اهل سنت به کار گرفته شد و مقصود از آن، شماری از مسانید بود که احادیث را نه تنها بر اساس صحابه، بلکه بر اساس راویان از صحابه، و با اختصاص دادن هر بخش به روایت یک تابعی از صحابی، طبقه‌بندی کرده بودند و این سبک و این اصطلاح در سده‌های بعد، همچنان در میان محدثان رواج محدود خود را حفظ کرد. مسیر دیگر برای «آنچه مربوط به یک فرد می‌شود»، تخصیص معنایی ترجمه به «شرح حال» بود؛ این کاربرد از سده‌های میانی چنان گسترش یافت که به رایج‌ترین تعبیر برای شرح حال تبدیل شد و همواره یکی از شایع‌ترین معانی تاریخی ترجمه بود. منبع: ج۱۶، ص۸۴، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۵/ ۱۹۸۵م · ج۱، ص۲۱۰، به کوشش عبدالملک عبدالله دهیش، مکه، ۱۴۱۰ق · ج۱، ص۵۳، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۵/ ۱۹۸۵م