دکترین
ترور: دلایل تروریسم
در پس فعالیت‌های تروریستی و بر حسب شرایطی که ترور در آن روی می‌دهد دلایلی وجود دارد که در هر یک از آن عملیات‌ها یک یا ترکیبی از این دلایل دخیل هستند. به نظر می‌رسد چهار دلیل به عنوان دلایل اصلی به جهت گستردگی و دایره شمول آنها مهم‌تر باشند و آنها عبارت‌اند از دلایل روانشناسی، اقتصادی، سیستم‌های آموزشی و در نهایت دلایل فرهنگی اجتماعی که هر یک از آنها در اینجا مورد مداقه قرار می‌گیرند. ۲.
۱ - دلایل روانشناسی افرادی که توانایی‌ها و ظرفیت‌های شخصی ناکافی دارند نقش، جایگاه و موقعیت‌هایی را که در آن قرار دارند نمی‌پسندند. آنها فکر می‌کنند که از نظر جامعه قابل احترام، مورد علاقه و دوست داشتنی نیستند. برای این منظور آنها به خشونت و رفتارها و فعالیت‌های تهاجمی روی می‌آورند تا احترام و علاقه دیگران را جلب و در همان حال بدین‌طریق ابراز وجود کرده باشند. افرادی که نمی‌توانند روش‌های درست، خوب، مثبت، خلاق، مفید و شایسته را برای ابراز وجود پیدا کنند، سعی می‌کنند نگرانی، کشمکش، ترس و آرزوهای خود را از طریق اتخاذ فعالیت‌های خشن و تهاجمی بدون توجه به اینکه سودمند باشند یا نه، تخلیه کنند.
مردمی که همواره احساس می‌کنند در اقلیت هستند و به شیوه‌های متفاوت با آنها رفتار می‌شود و مانند دیگران به حساب نمی‌آیند. این نوع مردم فکر می‌کنند که چون جامعه، دولتمردان، نیروهای امنیتی نسبت به آنها ناعادل و متخاصم هستند لذا دیگر آنها قابل اتکا نمی‌باشند. آنها دیدگاه‌های تهاجمی، مشکل و دشوار را در مقابل ارزش‌های جامعه اتخاذ می‌نمایند. آنها چنین دیدگاه‌هایی را به عنوان نمادهای احترام می‌پذیرند. ۲.۱.
۱ - جوانان در دروان بلوغ مبارزین جوانی که برای سازمان‌های تروریستی مذهبی، جنایی، قومی می‌جنگند گروه‌هایی از مردم و محیط خود را برای کسب افتخار، برتری و عزت خرده فرهنگ خود تخریب می‌کنند. جوانان ۱۵ تا ۲۰ ساله اهداف اصلی سازمان‌های تروریستی می‌باشند. دورانی که بلوغ نامیده می‌شود، دوران گذر از مرحله بچگی به جوانی است. یکی از موضوعات در مورد جوانی تقویت احساس هویت م. ب. و احساس هویت به مفهوم همگرایی گذشته فرد و احساس جزئی از جامعه بودن است.
اساسی‌ترین سئوالات مشاهده شده در این دوره به این صورت هستند" نسبت من و جهان چگونه است؟ من کیستم؟ من باید بخشی از کجا باشم؟ " از مشخصه‌های بارز این دوره توانایی تغییر و احساسات متضاد م. ب.. بیشترین تعداد نافرمانی‌ها مربوط به این دوره می‌باشند. آنها می‌توانند خود را فدای اهداف سیاسی و اجتماعی کنند. آنها به آسانی می‌توانند کنترل خود را از دست دهند و به جای صحبت کردن فریاد زنند. آنها جنگ را به جای اطاعت ترجیح می‌دهند. ۲.۱.
۲ - بیماران روانی و اجتماعی جدا از موارد بلوغ، کسانی که اختلال مغزی دارند نیز در ترور مورد استفاده قرار می‌گیرند این افراد به سلاح‌های بی‌رحم و کنشگران مخرب تبدیل می‌شوند. در مواردی دیگر مؤثرترین و تاثیرگذارترین تروریست‌ها کسانی هستند که بیماران روانی یا بیماران اجتماعی نامیده می‌شوند. بیماران روانی سرکش ضد اجتماعی که هیچگونه نظم و انظباطی نمی‌شناسند و همیشه در مقابل کسانی که مسیر درست را به آنها نشان می‌دهند لجاجت می‌ورزند.
بیماران روانی به خاطر لذت ، مرتکب جنایت می‌شوند. آنها متعصب، بی‌رحم و شرور بوده و هیچگونه احساس شرمی ندارند و هر امر مضری را برای آنچه خود می‌خواهند انجام می‌دهند. بیمار روانی کسی است که در شخصیت و اخلاقیات او گسست وجود دارد و اگرچه او هیچ نقص هوشی ندارد اما در زندگی اجتماعی از قواعد و آداب جامعه اطاعت نمی‌کند. مضافاً آنها غالبا تمایل دارند به مصرف دارو‌ها وابستگی داشته باشند. در همین ارتباط یکی از روانشناسان اظهار می‌دارد: "بخش بزرگی از جنایتکاران سیاسی افراد روانی و دیوانه می‌باشند".
آنها احساس مسئولیت خود را از دست داد‌ه‌اند و این خصیصه آنها را مجبور می‌کند آنچه احساس می‌کنند انجام دهند آنها به شدت و به طور یقین به باور‌های شخصیتی در برتری خود تکیه می‌کنند. کسانی که از قانون و سیستم ناراضی هستند با سوء نیت از طریق تقابل بیماران روانی با جامعه و دولت سهم‌خواهی می‌کنند. به طور خلاصه می‌توان گفت بعضی افراد که از لحاظ روحی روانی و جسمی بیمار هستند خشونت را برای مبارزه با زندگی بکار می‌برند. ۲.
۲ - دلایل اقتصادی مشکلات اقتصادی مردم را نه تنها از لحاظ مادی بلکه از لحاظ روانی هم تحت تاثیر قرار می‌دهد به این علت تقسیم نامتعادل درآمد در جامعه یکی از مهم‌ترین عناصری است که سازمان‌های تروریستی آن‌را دستاویز قرار داده و از آن بهره‌برداری تبلیغاتی می‌کنند. در نتیجه افراد بی‌سواد و غافل بیشتر در معرض نفوذ این سازمان‌ها قرار می‌گیرند. بر حسب تحقیقات صورت‌گرفته در مورد تروریسم مبارزین جوانی که در عملیات ترور نقش بر عهده می‌گیرند اغلب بی‌سواد و اغفال شدهاند. تحقیق در مورد وضعیت شخصی (اقتصادی) یک تروریست بیان کننده دلایل زیر در جذب شدن این شخص به سازمان‌های تروریستی است:
۱) فرزند خانواد‌های کارگری که به سختی امرار معاش می‌نمایند.
۲) سکونت در منطق‌های که نسبت به سایر مناطق کمتر توسعه یافته است.
۳) زندگی مجزا از خانواده و عدم آموزش در مورد مذهب و ملیت در دوران طفولیت.
۴) عدم قادر بودن به حل مشکلات دوران جوانی که ناشی از تعلق به خانواده فقیر در زمان بچگی است.
۵) به شدت عاطفی بودن و داشتن شخصیتی که برای دوستی احترام زیادی قایل باشد.
۶) اکثر جوانان در سنین ۱۷- ۱۶ در اثر بلوغ جنسی احساس سرگردانی می‌کنند. او در ادامه می‌افزاید که در دوران بچگی آنچه می‌خواستم نمی‌توانستم به آن برسم. در حالی‌که دیگر بچه‌ها در تابستان سرگرمی‌های زیادی داشتند، من و خانواد‌ه‌ام به دیگر مناطق برای کار در مزارع پنبه آن هم در گرمای سوزان تابستان می‌رفتیم. من در حالی‌که مشغول درس خواندن بودم می‌بایستی کار هم می‌کردم. این شرایط من را وادار به علاقه‌مند شدن به نزدیکی با سازمان‌های تروریستی نمود.
دیگر اعضایی که به این سازمان می‌پیوستند دلایل عمده‌شان شرایط سخت زندگی بود نه باور‌های ایدئولوژیک. همچنین او می‌گوید که من به خاطر مشکلات اقتصادی از خانود‌ه‌ام دور بودم و هیچ حرفه‌ای هم نمی‌دانستم به این خاطر من شروع به کار در ساختمان نمودم اما با مقدار پولی که بدست می‌آوردم گذران زندگی غیر ممکن می‌نمود. نخست مجبور بودم در خانه خواهرم اقامت کنم اما بعد از مدتی احساس کردم که سربار آنها هستم و تصمیم گرفتم که در ساختمان‌های در حال احداث زندگی کنم.
دچار افسردگی و فقر شده بودم. شرایط زندگی من را از مردم و زندگی متنفر کرده بود. از مردم گریزان بودم، بنابراین فکر پیوستن به یک سازمان تروریستی به ذهنم خطور کرد. حال این ملحق شدن به هر سازمانی باشد برایم مهم نبود چون تنها پیوستن به چنین سازمانی می‌توانست من را از وضعیتی که در آن قرار داشتم نجات دهد. در مناطق توسعه نیافته در همه خانواد‌ها فرزندان بیکار زیادی وجود دارند، اگر دو یا سه دختر یا پسر از هر خانواده جذب این سازمان‌ها شوند جمعیت آنها مشتمل بر هزاران نفر خواهد شد. این برای آنها کار سختی نخواهد بود، به هر حال، خانواده‌های آنها قادر به تغذیه این بچه‌ها نیستند.
خیلی از خانواده‌ها فرزندان خود را داوطلبانه به این سازمان‌ها تحویل می‌دهند و جوانان با خوشحالی نزد چنین سازمان‌هایی می‌روند. آنها از زندگی کردن سخت با خانواده‌هایشان مضطرب و ناراحت هستند در نتیجه می‌توان به آسانی آنها را جذب سازمان‌های تروریستی نمود. و اگر در مراحل نخست کمی محیط برای آنها جذاب باشد آنها به مراتب از زندگی در آنجا خوشحال خواهند بود. با وجود نتایج مثبت بسیار، پیشرفت‌های سریع در زندگی اقتصادی اجتماعی می‌تواند منجر به ناهماهنگی و تاثیرات ناپایداری بر گروهی از جوانان در این دوره حساس باشد.
فقدان یا ناکافی بودن نهاد‌های اصولی مرتبط با این مشکلات متاسفانه در میان جوانان سبک‌های ناهماهنگی را بیشتر می‌کند. اگر توسعه و پیشرفت اقتصادی کلیت جامع را در برنگیرد، دستگاه حکومت قطعاً دچار مشکلاتی از این قبیل خواهد شد. ۲.
۳ - دلایل فرهنگی و اجتماعی دلایل فرهنگی اجتماعی (socio-cultural reason): تغییرات فرهنگی نسبتا باعث تغییرات در زندگی اجتماعی می‌شود به عبارتی دیگر زندگی اجتماعی نسبت به تغییرات فرهنگی تغییر می‌کند. با این وجود، اگر این تغییرات در ساختار اجتماعی خیلی سریع باشد و یا در قسمت‌های خاصی از جامعه روی دهد باعث توسعه نیافتگی و عقب‌ماندگی دیگر قسمت‌های جامعه می‌شود در نتیجه‌ی این تغییر سریع، کشمکش و برخورد در میان مردم جامعه بدیهی شده و همه مردم نمی‌توانند به روشی یکسان فکر کنند.
هنوز، باید موافقت عمومی بروی بعضی موضوعات به عنوان معیار بهتر بودن یک جامعه وجود داشته باشد. عناصر فرهنگ مانند تاریخ، زبان، آداب و رسوم ، سنت‌ها و ادبیات بر حفظ هویت یک ملت دلالت می‌کنند. گسیختگی در رسیدگی و اصلاح این عناصر منجر به پیامد‌های نابهنجار می‌شود. این ناهنجاری‌ها و یا بی‌قاعدگی‌ها به علت آنارشی ، (anarchy) خشونت و عدم اتحاد و گسیختگی هویت اجتماعی روی می‌دهند. کسی که به نام خشونت و آنارشی افراد جامعه را به بلاتکلیفی در مورد آنچه درست و یا نادرست است دعوت می‌کند باعث سردرگمی در مورد مفاهیمی چون فرهنگ ، زبان، اخلاق و خانواده می‌شود بنابراین آنها فضایی را خلق می‌کنند که در آن ادعا‌ها و ایدئولوژی‌های خود را تحمیل نمایند.
در چنین اتمسفری جامعه منفعل، بی‌تفاوت و خنثی می‌شود که در روانشناسی به آن" ترس مصنوعی " (hypnosis of fear) می‌گویند. از طریق ایجاد شوکی مصنوعی بروی مردم از طریق شعار‌های متوالی، اهداف آنها تغییر می‌یابد و تفاوت میان گرو‌های متنوع مردم جهت تبدیل به شکاف‌های بزرگ افزایش می‌یابد. جامعه در وضعیت هرج و مرج ممکن است عقاید جدیدی را قبول کند که یک زمانی در وضعیت انفعالی آنها را رد کرده است. ۲.۳.
۱ - تغذیه افراد تروریست افراد تروریست به نام خشونت از همه انواع انحرافات تغذیه می‌شوند. اختلافات و مشکلات اجتماعی که در جامعه روی می‌دهند به عنوان تابعی از تغییرات سریع در هنجار‌ها و جریانات اجتماعی می‌باشند. فردی که در ضدیت با محیط جدید اجتماعی خود احساس تنهایی می‌کند به خاطر بعضی دلایل مانند کمبود شان اجتماعی، احساس حقارت و خودکم‌بینی منتظر پیوستن به فعالیت‌های تروریستی م. ب. و این مساله به درونگرایی و حمایت از خشونت و همچنین وادار کردن مردم به پذیرش این افکار به جای توضیح آنها منجر می‌شود. ۲.۳.
۲ - نقش خانواده نقش خانواده در زندگی فرزند یکی از مهم‌ترین فاکتور‌های اجتماعی شدن او است. اما در مواردی که خانواده قادر به عهده‌دار شدن این نقش نیست مقدمه برای رشد شخصیت‌هایی فراهم می‌شود که از خشونت یا ترور حمایت می‌کنند. شکاف‌هایی که بوسیله خانواده در شخصیت جوانان ایجاد می‌شود شدیداً با عقاید آموزش داده شده در بعضی مدارس و خوابگاه‌های چند نفری کامل شده و در نهایت تشکلات سیاسی در پی خلق انسان‌های برنامه‌ریزی شده (programmed people۳۶۸) این افراد را جذب می‌نمایند.
به عبارتی دیگر، برای افرادی که به خوبی اجتماعی شدهاند و از سلامت روانی برخوردارند کشتن گروه‌هایی از مردم شامل زنان و بچه‌های بی‌گناه که آنها را نمی‌شناسند نباید امری آسان باشد. گروه‌های تروریستی همیشه گروه‌هایی از مردم را تحقیر می‌کنند و ادعا می‌نمایند مردم باید توسط آنها آموزش داده شده و جهت‌دار شوند ولی عدم امکان رسیدن به چنین عقایدی آنها را به سوی انجام فعالیت‌های خشونت‌آمیز سوق می‌دهد. دیدگاه گروه‌های تروریستی آنها را وادار به نوعی بی‌اعتمادی روزمره می‌کند به طوری‌که آنها را بیشتر به سوی کاربرد خشونت سوق می‌دهد. ۲.۳.
۳ - تغییرات اجتماعی تغییرات اجتماعی شامل همه نوع تغییرات در جامعه مانند تغییر در تشکلات و سازمان‌ها م. ب.. تقسیمات اجتماعی انحراف جامعه را از ساختار فرهنگی ویژه خود به حداکثر می‌رساند. جوامع همیشه در حال تغییر هستند. اگر تغییرات در جامعه بانی تشکلاتی باشند که قادر به انجام فعالیت‌های خود نباشد باعث خلل و نقص در سیستم می‌شوند. اختلاف نقش‌های سیاسی و تغییر نگرش‌ها به عنوان دینامیسم (dynamism) و نیروی محرکه جامعه قلمداد می‌شوند ولی اگر تشکلات با شخصیت جامعه یکسان انگاشته شوند و تفاوت‌ها در عوض جانشینی از بین بروند، جریانات فرهنگی اجتماعی و کارکردی (functional) نیز از دست می‌روند که این وضعیت به تقسیم یا انشقاق (division) می‌انجامد نه تغییر.
زیرا در حالت تقسیم، کاراکتر‌های ملی و اجتماعی که عامل بقای جامعه هستند نابود خواهند شد. علاوه بر این، در حال حاضر در جریان مدنی شدن (urbanization) یک تغییر سریع در سبک زندگی و فرهنگ جامعه وجود دارد. شهر تنها منبع خشونت نیست. با وجود این فرصت‌های نابرابر و اختلاف سطح درآمد زندگی بین نواحی شهری و روستایی و وجود چنین تمایزاتی در داخل شهر‌ها، تمایل‌های خشونت به فعالیت‌آمیز را تغذیه کرده است. ۲.۳.
۴ - نواحی فعالیت تروریست‌ها عموماً تروریست‌ها فعالیت‌های خود را در نواحیای که به خوبی می‌شناسند عملی می‌نمایند. این مناطق برای حملات، گریز، اختفای خود و تهیه تجهیزات لازم است. به همین خاطر طبیعی است افرادی که تمام زندگی خود را در شهر‌ها به سر برد‌ه‌اند برای انجام عملیاتشان مکان‌های شهری را ترجیح دهند. شهر‌ها به خاطر این که بیشتر تغییرات اجتماعی و تفاوت‌های سیاسی در آنها به چشم می‌خورد آماج حملات تروریستی می‌باشند. شخصی که احساس می‌کند نسبت به جهان و طبقه‌ای که او در آن زندگی می‌کند تبعیض وجود دارد می‌تواند افراد همانند خود را در محیط‌های شهری پیدا کند.
افرادی که از جوامع سنتی خود به شهر‌های بزرگ و یا از نواحی روستایی و شهر‌های کوچک به کشور‌های خارجی مهاجرت می‌کنند، مجبورند با بعضی از فرایند‌های اجتماعی مانند کشمکش‌ها و تفاوت‌های فرهنگی و تکوین خرده فرهنگ‌ها (formation of subculture) زندگی کنند. الگو‌های رفتاری، اصول، قواعد، اجبار‌های محیطی جدید افراد مهاجر را وادار به از دست دادن تاثیر چنین فاکتور‌هایی که از جامعه قبلی در او نمود یافته است، خواهد کرد. با این وجود، انواع فاکتور‌های واقعی در جامعه جدید نمی‌توانند نسبت به همه افراد تازه وارد تاثیرگذار باشند.
به این دلیل که مسائل و انتظارات مرسوم، مردم را وادار به تجمع و اتحاد (unite) در جامعه رو به زوالشان خواهد کرد. در مدت سازگار شدن (adaption) با جامعه جدید برخورد‌های فرهنگی (cultural conflict۳۷۰) مردم را وادار به احساس بلاتکلیفی می‌نماید. به منظور برون رفت از این وضعیت مردم با دیگر گروه‌ها تماس پیدا می‌کنند. گذشته از این، خلا ناشی از نبود مؤسساتی مانند شهرداری‌ها و همچنین وجود نواحی حاشیه‌نشین در حومه شهر‌های بزرگ نخست یک فقدان اقتدار را به وجود می‌آورد.
وقتی اینها به دیگر مشکلات موجود شهر‌ها اضافه می‌شود باعث بوجود آمدن پایگاه‌های بالقوه برای ترور و آنارشی خواهد شد که مخالفان در مقابل رژیم‌ها آن‌را به کار می‌برند. کارشناسان تروریسم بر فرصت‌هایی که مراکز شهر‌ها برای سازمان‌های تروریستی از قبیل قابلیت تحرک، عمل، ارتباط، اختفا، وجود هدف‌های متعدد، زندگی جمعی و وجود نیروی انسانی فراهم می‌نمایند، تاکید می‌کنند. نبود امنیت اقتصادی و اجتماعی ممکن است باعث و یا دلیل بعضی از رویداد‌ها باشند.
چرا که نبود این نوع امنیت مردم را به نافرمانی رهنمون می‌کند. هدف رفتارها و فعالیت‌های متخاصم‌گونه مردم به نام ترور از آنچه که آنها ادعا می‌کنند متفاوت است. بنابراین، اگرچه گروهی مجری این فعالیت‌ها هستند و گروهی دیگر که در فعالیت‌ها شرکت می‌کنند به نظر می‌رسد در صدد انجام یک عمل مشترک باشند، اما آنها در اهداف متمایز هستند. در حالی‌که در گروهی فردیت وجه غالب است و در گروه دیگر جمع‌گرایی اصل است. ۲.
۴ - سیستم‌های آموزشی نقص سیستم‌های آموزشی (the system of education) یکی از دلایل ترور هستند. ۲.۴.
۱ - لزوم به‌روز رسانی آموزش‌ها دوران جوانی دورانی است که جوان نیازمند به یادگیری و داشتن دانایی است، دقیقاً مانند خاکی که بعد از روز‌های گرم تابستان احتیاج به باران دارد. نوع باران اهمیت بسیاری دارد. داشتن خاک حاصل‌خیزتر منوط به نوع باران مناسب‌تر است، اما اگر باران به صورت سیلاب، تگرگ و رگبار باشد لایه حاصل‌خیز خاک را شستشو می‌دهد. در واقع عمر بعضی سیستم‌های آموزشی بسر آمده است، چرا که در برآوردن نیاز‌های جامعه کفایت لازم را دربر ندارند.
افراد زیادی هستند که از مراکز علمی فارغ التحصیل شدهاند که حتی یکبار هم به آزمایشگاه نرفته‌اند. هدف اصلی این سیستم‌های آموزشی، آموزش افراد به صورت طوطی‌وار (parrot fashion) و حفظ نمودن مطالب م. ب. که دانش‌آموزان را فقط وادار به حافظه سپردن مطالب می‌کند بدون اینکه به فکر آنها جهت داده شود. آموزش توان تغییر افکار جامعه را دارد به طوری‌که مردم را منطقی‌تر و با کفایت‌تر می‌کند و آنها را به طور کامل از حرص و طمع ر‌ها می‌کند. ۲.۴.
۲ - عجز سیستم‌های آموزشی طبق نظر یکی از روانشناسان مشهور به نام گوستاو لوبون ، (Gustave Le Bon) که با آموزش به صورت حفظ و تکرار مخالف است: «دانایی عمل ایجاد و فهم بین رابطه علت و معلول است.» در سیستم آموزشی بعضی کشور‌ها مردم را در حد خدمه‌های مدنی «میز‌ها» تربیت می‌کنند. آنها متفاوت از افراد فعال، خلاق و مولد فقط بر روی میز‌ها می‌نشینند. در نتیجه، اشخاص تربیت شده برای رهبری بالاترین مناصب دولتی از درک جنبه‌های اجتماعی مدیریت و مشکلاتی که در جامعه روی می‌دهند عاجز هستند.
از این‌رو، باسواد بیکار و ناراضی همراه افرادی که از آموزش عالی محروم شدهاند یک قدرت حقیقی را تشکیل می‌دهند. این افراد به دنبال «فرمول‌های سحر آمیز» (magic formulas) جهت تعویض سیستم و قانون می‌باشند. گوستاولبون توضیح می‌دهد که «به منظور فهم کیفیت عقاید و باور‌هایی که امروز کشت و فردا برداشت می‌شوند، نخست باید زمین به خوبی آزمایش شود. فرصت‌های آموزشی داده شده به جوانان به آسانی اعتقادات بنیادینی در مورد آنچه باید رفتار آنها در قبال کشور باشد، القاء می‌کند.» ۲.۴.
۳ - نقش سیستم‌های آموزشی صلح در جوامع کاملاً به آموزش‌های معین و مثبتی که اعضای آن جامعه دریافت می‌دارند، بستگی دارد. آموزش بهتر، در حدکافی و مثبت‌تر است که موجب می‌شود جامعه افرادی به مراتب مفیدتر داشته باشد. نقش و وظیفه خانواد‌ها، مدارس، موسسات و رسانه‌ها است که افراد را ملزم به داشتن شخصیتی شایسته کرده، تا آنها را به سمت سرویس‌دهی به جامعه هدایت کنند. نقش دولت نیز ممکن ساختن این آموزش‌ها و در همان حال نظارت و کنترل بر آنها م.
ب.. در مجموع می‌توان گفت که سیستم‌های آموزشی باید برنامه‌ای نظام‌مند و قابل اجرا جهت آماده کردن افراد جامعه برای زندگی داشته باشند و خروجی‌های آنها باید دارای شخصیت‌های متعادل، منعطف و چند بعدی باشد. شاید مهم‌ترین رسالت این سیستم‌ها ایجاد دیدگاهی علمی در افراد جامعه باشد تا آنها بتوانند زندگی را از نگاه خود ببینند و به تجزیه و تحلیل رویداد‌های آن بپردازند نه آن طور که دیگران توصیف کنند. در صورت داشتن چنین دیدی است که افراد می‌توانند به صورت مستقل به تفکر و تامل بپردازند که این خود به مراتب باعث سازگاری منطقی در شرایط و موقعیت‌های مختلف می‌شود و در همان حال این افراد در صورت پذیرش دیدگا‌های متفاوت هیچوقت استقلال خود را از دست نمی‌دهند و حتی سعی در آشناکردن دیگران با عقاید و دیدگاه خود را دارند، به عبارت دیگر تعامل را به صورت دو طرفه ایجاد می‌نمایند.
نکته حائز اهمیت اینکه هر فرد یا جامعه‌ای از ابزار‌ها و امکاناتی جهت شناخت محیط پیرامون خود و تعامل با آن استفاده می‌کند که بسته به نوع این ابزار‌ها کنش و واکنش خود را مشخص می‌کند. حال اگر جامعه‌ای بتواند شرایط و امکاناتی را برای افراد خود فراهم کند تا علم و دانایی را ابزار خود جهت شناخت و تعامل با پیرامون قرار دهند به مراتب بیشتر می‌توان حاکمیت ارتباطات و تعاملاتی سازنده‌تر که متضمن رعایت حقوق متقابل باشند را انتظار کشید.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.