ترک فعل دیگری — فواحد - مثل آن که کسی علیه

سوگند نسبت به فعل دیگری امر چندان مشکلی نیست چرا که اطمینان به انجام عمل توسط دیگری امری ممکن است و لذا سوگند نسبت به آن منطقی خردمندانه است. ولی حصول اطمینان نسبت به ترک فعل دیگری چگونه میسر است؟ و لذا سوگند یاد کردن بر ترک فعل شخصی دیگر امری خردمندانه ولی چنانچه در دعوایی بر علم و آگاهی مدعی علیه نسبت به شخص ثالث اثری مترتب باشد، ادای سوگند بر نفی علم به نحو قطعی توجیه منطقی خواهد یافت. فواحد - مثل آن که کسی علیه دیگری مبلغی ادعا کند به استناد آن که مورث مدعی علیه، آن مبلغ را از او قرض نموده است و چون مدعی علیه متصرف در ترکه است باید آن را بپردازد، ولی مدعی علیه منکر طلب می شود. مدعی ادعا میکند که طرف او نسبت به طلب مزبور آگاهی و علم دارد و از دادگاه می خواهد تا طرف او را سوگند دهند. در این صورت مدعی علیه میتواند سوگند یاد کند که بر این امر اطلاعی ندارد. با این سوگند مدعی علیه از پرداخت مبلغ مزبور معاف است. در . همین فرض چنانچه مدعی ادعا نکند که مدعی علیه آگاه بر این امر است نمی تواند مطالبه ادای سوگند نماید. و برای اثبات طلب خود باید در جستجوی دلیل دیگری باشد. (۱) مطالب فوق مورد تأیید کلیه مکاتب فقهی است و ماده ۱۷۴۸ المجله نیز به مضمون فوق تنظیم شده است.