تعصب: نکوهش لجاج

می‌دانیم «تعصب‌» و «لجاجت‌» لازم و ملزوم یکدیگرند، و به همین دلیل ما هر دو را تحت‌یک عنوان آوردیم، در رابطه با نکوهش رذیله لجاج نیز روایات زیادی داریم از جمله: ۱- در حدیثی از رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) می‌خوانیم: «ایاک و اللجاجة، فان اولها جهل و آخرها ندامة؛ از لجاجت‌ بپرهیزید که آغازش جهل و پایانش پشیمانی است!» ۲- در حدیث دیگری از امیرمؤمنان علی (علیه‌السّلام) آمده است که فرمود: «اللجاج اکثر الاشیاء مضرة فی العاجل و الآجل؛ لجاجت در دنیا و آخرت از همه چیز زیان‌بارتر است‌.» ۳- در حدیث دیگری از همان حضرت می‌خوانیم: «اللجاج بذر الشر؛ لجاجت آراء انسان را سست، و او را به خطا می‌افکند.» ۵- و نیز از همان حضرت آمده است: «لیس للجوج تدبیر؛ لجوج مدیریت و تدبیر ندارد.» ب. ت. ب. روایاتی که در بالا آمد تاثیر تخریبی این دو رذیله اخلاقی (تعصب و لجاج) در زندگی فردی و اجتماعی انسان‌ها روشن می‌شود تا آنجا که انسان را از ایمان و اسلام بیگانه ساخته، و به سوی کفر و شرک و اقتدای به شیطان و رهاکردن رشته محکم ایمان سوق می‌دهد که دلایل آن را در بحث‌ بعد خواهید خواند. منبع: میزان الحکمه، ج۴، ص۲۷۷۰ (ماده لجاجه) · میزان الحکمه، ج۴، ص۲۷۷۰ (ماده لجاجه · میزان الحکمه، ج۴، ص۲۷۷۰، ماده لجاجه · کلمات قصار، شماره‌۱۷۹، ج۱، ص۳۴۳ · تمیمی آمدی، عبدالواحد، غررالحکم