تفسیر القرآن العظیم (رشیدرضا): نکته

جن دیده نمی‌شود و ادعای رویت جن را ناشی از خطای حس و ادراک مدعی می‌داند و به‌نظر او حدیث صحیحی هم در این خصوص نیامده است و هر کس ادعا کند جن را دیده است، ادعایش وهم و خیالی بیش نیست و حقیقت خارجی ندارد؛ شاید هم حیوان عجیبی (مثلا میمونی) را دیده باشد و گمان کرده که جن دیده است. رشید رضا بعد از نقل این احادیث می‌گوید: حق این است که در بین همه این احادیث، حدیث صحیحی وجود ندارد. وی می‌افزاید: ممکن است میکروب‌های بیماری‌زا نوعی جن باشند و در ذیل آیه «الذین یاکلون الربا لا یقومون الا کما یقوم الذی یتخبطه الشیطان من المس؛ کسانی که ربا می‌خورند، (از گور) برنمی‌خیزند مگر مانند برخاستن کسی که شیطان بر اثر تماس، آسیمه سرش کرده است.» می‌گوید: متکلمین می‌گویند: جن جانداری پنهان است و دیده نمی‌شود و ما مکرر در المنار یادآور شدیم: صحیح آن است که اجسام زنده پنهان که در این عصر به‌وسیله میکروسکوب‌ها دیده می‌شوند و میکروب نامیده می‌شوند نوعی جن باشند و ثابت شده که آنها علل اکثر بیماری‌ها هستند. منبع: التفسیر و المفسرون، ج۲، ص۴۲۹ · بقره/سوره۲، آیه۲۷۵ · تفسیر المنار، ج۸، ص۳۲۹