دکترین
تفسیر کبیر: امتیازات و ویژگیهای
او تفسیر هر سوره را با ذکر نام آن، محل نزول، تعداد آیات و اقوال مربوط به آن آغاز کرده، سپس با ذکر یک یا دو یا چند آیه از آن سوره، توضیح کوتاهی درباره مناسبت آنها با آیات قبلی داده است. این ویژگی از امتیازات بارز این تفسیر است. سپس، چنانچه روایت یا حدیثی از پیامبر اکرم ، صحابه یا تابعین درباره آیه یا آیات وجود داشته، آنها را بررسی کرده، یا به ذکر مسائلی چون ناسخ و منسوخ یا شرح مصطلحات حدیثی (مانند متواتر و آحاد و جرح و تعدیل ) پرداخته، آنگاه آیه یا آیات مورد نظر را به کوچکترین اجزای مفهومی، تجزیه کرده و تحت عناوینی چون مسئله، سؤال، وجه، اقوال، امور و غیره، از ابعاد مختلف کلامی و فلسفی و لغوی و ادبی و فقهی و مانند اینها به بررسی و تفسیر آنها پرداخته و در پایان، نظر خود را بیان نموده است. این بحثهای تفصیلی و پرداختن به ابعاد گوناگون یک مسئله، از ویژگیهای بارز و منحصر به فرد تفسیر کبیر است. ۹.
۱ - مباحث و آرای کلامی ب. ت. ب. اینکه محور غالب مباحث کلامی، آیات قرآن کریم بوده است، در تفسیر کبیر که صبغهای کلامی دارد، میتوان مجموعه نسبتاً کاملی را از آرای کلامی اشاعره ، معتزله ، کرامیه و برخی فرق دیگر ملاحظه کرد و به یک دوره کامل از مباحث کلامی دست یافت. همچنین وی به نقل روایات اسباب نزول و ذکر قرائتهای مختلف اهتمام فراوانی داشته است. در تفسیرکبیر استفاده از روایاتی که از اسرائیلیات شمرده میشوند، بسیار اندک است. برای نمونه ذیل آیه «ن» در سوره قلم ، «ن» را به معنای نهنگی که زمین بر پشت آن قرار دارد، دانسته است. وی تنها به ذکر یک مناسبت اکتفا نمیکند، بلکه در بیشتر مواقع به بیان چند مناسبت میپردازد. ۹.
۴ - توجه به نکات ادبی و بلاغی عنایت به نکات ادبی و بلاغی، از جمله استشهاد به شواهد شعری دوره جاهلیت در مباحث لغوی و نحوی و بلاغی، از دیگر ویژگیهای روش تفسیری فخررازی محسوب میشود. وی در این خصوص، بیشترین استفاده را از کشاف زمخشری برده است. سُبکی در وصف این کتاب گفته است که در آن همه چیز، از جمله تفسیر، وجود دارد.
منبع: المفسرون حیاتهم و منهجهم، ج۱، ص۶۵۵، تهران ۱۴۱۴ · شناسایی برخی از تفاسیر عامه، ج۱، ص۷۹ـ۸۰، حوزه، سال ۵، ش ۴ (مهر و آبان ۱۳۶۷) · الرازی مفسراً، ج۱، ص۳۲۱ـ۳۳۹، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۹۶ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۱۶ـ۲۱۷ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۳۰۷ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۷۲ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۹۳ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۴۶ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۰۸ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۰۷ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۱۹۵ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۱۹۹ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۲۳ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۹۴ـ۲۹۵ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۲۸۲ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۴۰ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۳۳۹ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۲۸، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۴۴ـ۱۴۶، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۲۰۷ـ۲۲۷، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۳۶ـ ۱۳۸، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · Ra ¦ z ¦ â، ج۱، ص۶۸ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۳۸ـ۱۴۰، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۶۷، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · تفسیر کبیر، ج۳۰، ص۵۹۸ · تفسیر کبیر، ج۱۶، ص۱۵، قاهره (بی تا)، چاپ افست تهران (بی تا) · طبقات الشافعیه الکبری، ج۸، ص۸۶، چاپ محمود محمدطناحی و عبدالفتاح محمد حلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۶۳ـ۱۶۴، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۲۳ـ۱۳۶، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · الرازی مفسراً، ج۱، ص۱۱۰، بغداد ۱۳۹۴/۱۹۷۴ · ج۱، ص۲۱۰ · الاتقان فی علوم القرآن، ج۴، ص۲۴۳، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، (قاهره ۱۹۶۷)، چاپ افست قم ۱۳۶۳ ش · وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۴۹ · الوافی بالوفیات، ج۴، ص۲۵۴
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
