تنظیم برنامه مشترک برای اجرای حکم — برای ایستایی جریان اجرا

تنظیم برنامه مشترک یا فراهم ساختن قرار اجرای حکم، اگرچه همانند سازش با دادبرده از حیث معافیت مطلق یا نسبی در پرداخت نیم عشر و حق اجرا بسته به هنگام ارائه برنامه و عمل به آن همسان است، اما نمیتوان بین این دو از هر جهت آثار حقوقی یکسان در نظر گرفت. زیرا در سازش به نحو قطعی تکلیف دایره اجرا مشخص می شود و عملیات اجرایی پایان می پذیرد. اما در برنامه مشترک یا قرار اجرا ممکن است رسیدن به نتیجه مدتی به طول انجامد. در این مدت پرونده باز است و تنها اقدامات دایره اجرا معلق می ماند مگر دارد و حل این مناقشه خارج از ماموریت ذاتی و توان عملی دادورز است. وانگهی هزینه های عمومی و دادرسی در نیل به چنین نتیجه ای از سوی ذی نفع تامین و پرداخت نشده است. اینکه برابر این برنامه یا در پی این توافق داد برده به نحو منجز و روشن مختومه شدن پرونده را بپذیرد. از سویی سازش اثر حتمی تعطیلی اجرا را در پی دارد. اما فراهم ساختن ترتیب اجرا تا زمان رسیدن به نتیجه موجب تاخیر عملیات اجرایی می شود. همچنین ارائه برنامه مشترک یا فراهم ساختن ترتیب اجرا در گونه ای که بناست در ادامه نتیجه مشخص شود، با دیگر گزینه های اجرای اختیاری مانند: پرداخت محکوم به، انجام عمل موضوع حکم و یا معرفی مال برای تامین و پوشش محکوم به، متمایز بوده و آثار متفاوتی با آنها دارد. زیرا برخلاف نمونه های یاد شده در گزینه قول و قرار یا ترتیب اجرای حکم هنوز عملیات اجرا پایان نپذیرفته و جریان آن زنده است. تنها اقدامات قهری دادورز تا رسیدن به نتیجه به تاخیر می افتد. ارائه برنامه مشترک یا فراهم ساختن ترتیب اجرای حکم هدف ارزشمندی است که مقررات اجرا دو سوی آن را در رسیدن به به آن تشویق می نمایند. با دریافت چنین پیشنهادی، دایره اجرا اقدامات اجرایی و قهری را به تعلیق در می آورد تا نتیجه این برنامه روشن شود. برای ایستایی جریان اجرا، دادورز ناگزیر نیست تا مراتب را به دادگاه اعلام داشته و منتظر بماند که از دادگاه به گونه ای که در مواد ۲۴ و ۳۰ ق.ا.ا.م آمده قرار تاخیر یا توقف صادر گردد. زیرا اولا در این حالت برخلاف احکام مقرر در مواد ۲۴ به بعد ق.ا.ا.م مناقشه ای در اجرا یا در برداشت از حکم موضوع اجرا وجود ندارد بلکه برعکس دو سوی اجرا نتیجه دادرسی را درک نموده و به فهم مشترکی برای چگونگی اجرا رسیدند. ثانیا توقف یا تاخیر در اجرا تا رسیدن به نتیجه به پاس احترام به برنامه توافقی دو طرف اختیار منطقی دادورز است و از سویی مقتضی به نتیجه رسیدن این برنامه است. جریان اجرا و امکان اقدامات قهری مناسبت و سازگاری با برنامه توافقی برای اجرا ندارد بر این پایه دیدگاهی که ترتیب دادن اجرای حکم را تنها در چهره حصول حتمی نتیجه می پذیرد، بدین صورت که اقدامات اجرایی از سوی قسمت اجرای دادگاه سالبه به انتفای موضوع شده و پرونده مشترک طرفین یا هم اندیشی در ترتیب اجرای حکم تدبیر تشویقی است که قانونگذار اجرا فراروی داد باخته قرار داده است. حتا اگر نتیجه آن منوط به گذر زمان باشد، درخور احترام است. ذی نفع در این پیشنهاد داد برده است که تعرضی به آن نمی کند. در نتیجه دادورز هم بدون دغدغه به ماموریت های دیگر خود می پردازد. بنابراین اگرچه عملیات اجرا پایان نمی یابد، اما اجرای حکم از ابتکار عمل دادورز تا تعیین تکلیف این برنامه خارج می شود. به طور خاص برنامه مشترک یا قرار بر ترتیب اجرا در بردارنده آثار و نتایج حقوقی زیر است: - توافق دو طرف اجرا در نحوه اجرای حکم چنانچه به گونه روشن و منجز متضمن پایان عملیات اجرایی باشد، موجب میشود تا دادورز عملیات اجرا را تعطیل ساخته و پرونده را مختومه می نماید. توافق اینگونه اگر به شکل صریح دلالت بر پایان عملیات اجرا نماید همان آثار و نتایج سازش را به دنبال دارد و در غیر این صورت ماهیت جداگانه داشته و خودداری دادورز از پذیرش آن به جهت قید شرط موجه نیست. چنانچه داد باخته به این پیمان پایبند نبوده و همانند حکم موضوع اجرا در این مقام نیز تخلف نماید عملیات اجرا به شرط آن که توافق منجر به مختوم شدن پرونده نگردیده باشد از سر گرفته میشود و چنانچه برپایه توافق صریح درخواست مختومه شدن، پرونده شده باشد، تکلیفی متوجه دایره اجرا و دادورز نخواهد بود. ۵ در صورت تخلف داد برده، تعهدات و تضامین وی خارج از حدود حکم و موضوع اجرا توجهی به دایره اجرا و دادورز ندارد و ذینفع (داد برده برای تحمیل بر دادباخته نیازمند دادخواهی مستقل است. برای نمونه چنانچه داد باخته برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-230-a_0815110235876">ماده ۲۳۰ ق.م</a> متعهد به پرداخت وجه التزام در صورت عدم پرداخت محکوم به در مهلت تعیین شده گردد دادورز نمی تواند داد باخته متعهد را به اجرای این شرط وادار سازد. دادورز به توافق دو سوی اجرا و برنامه مشترک ایشان در راستای حکم موضوع اجرا و منطبق با موضوع حکم ترتیب اثر میدهد. بنابراین چنانچه طرفین توافق نمایند که به جای عمل محکوم به برای نمونه تکمیل بنای نیمه ساخته، آپارتمان دیگری از سوی ارف رای وحات رویه ش ۸۰۵ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۱۶. اا۱ ا. اا۱ ا.