دکترین
تهران: جغرافیا
به این ترتیب، بخش کشاورزی و دامداری کاملاً در حاشیه فعالیت‌های اقتصادی قرار گرفته است. این ارتفاع از شمال به جنوب کاهش می‌یابد. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که گسل‌های مشا در ارتفاعات البرز و گسل گرمسار فعالیت بیشتری داشته‌اند. به طوری‌که دمای هوا در مرداد به °۳۰ سانتی‌گراد و یا بیشتر، و حتی گاهی به °۴۳ نیز می‌رسد، در دی ماه دمای هوا به صفر درجه سانتی‌گراد و حتی کمتر از آن نیز کاهش می‌یابد . بر اثر گرما نوع بارش‌ها تغییر می‌کند؛ در بیشتر سال‌ها فصل زمستان ۵۰ه از حجم کل ریزش‌های سالانه را تأمین می‌کند.
اسفند پرباران‌ترین ماه سال است که با میانگین بارندگی ۵۰ تا ۸۰ میلی‌متر، حدود ۲۰ه از بارش سالانه در آن صورت می‌گیرد و تابستان کم‌باران‌ترین فصل و شهریور خشک‌ترین ماه سال است. استفاده بی‌رویه از وسایل نقلیه موتوری و افزایش آن، مصرف سوخت‌های فسیلی در کارخانه‌ها، کارگاه‌های صنعتی و تولیدی و در خانه‌ها از عوامل مهم آلودگی هوا به شمار می‌آیند. این بادها به جای پاک کردن هوا ممکن است هوا را بیش از پیش آلوده کنند. برای مبارزه با آلودگی هوا اقداماتی صورت گرفته است.
این رودخانه‌ها به دلیل اختلاف ارتفاع نسبی زیاد، دارای بستری با شیب تندند. سدهای امیرکبیر، لتیان، لار و طالقان که بر روی این رودخانه‌ها بسته شده‌اند، در تنظیم و تقسیم آب این رودخانه‌ها نقشی مؤثر دارند. از این‌رو شهرها و روستاهایی بسیار در این ناحیه وجود دارد. جنگل‌های طبیعی با حدود تخمینی ۳۸ هزار هکتار نیز در این منطقه به صورت پراکنده دیده می‌شود. در ارتفاعات بیش از ۵۰۰، ۴ متر به سبب وضعیت سخت ناشی از طولانی بودن فصل سرما، ضخامت بسیار ناچیز خاک و شیب تند دامنه‌ها، پوشش گیاهیْ بسیار محدود است. به جریانات هوایی میان کوه و دشت دامن می‌زند. گرم‌ترین ماه‌های سال خرداد، تیر و مرداد، و سردترین آن، آذر، دی و بهمن است. مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:
۱- رودخانه کرج: این رودخانـه با ۲۴۵ کمـ درازا و حوضه آبریزی به وسعت بیش از ۵ هزار کمـ ۲ از مهم‌ترین و پرآب‌ترین رودخانه‌های دامنه‌های جنوبی البرز مرکزی به شمار می‌آید. این سرشاخه‌ها در ۳ کیلومتری شرق گچسر به هم می‌پیوندند و رودخانه کرج را تشکیل می‌دهند.
۲- رودخانه جاجرود: این رودخانه به درازای حدود ۱۴۰ کمـ و حوضه آبریزی به وسعت ۸۰۰، ۲ کمـ از کوه‌های کلون بستک در نزدیکی گرمابدر سرچشمه می‌گیرد و تا اوشان در مسیری شمال به جنوب جریان می‌یابد.
۵- حبله رود: این رودخانه به درازای حدود ۲۴۰ کمـ و حوضه آبریزی به وسعت حدود ۵۰۰، ۲۱ کمـ ۲ از ارتفاعات شمال شرقی فیروزکوه سرچشمه می‌گیرد و در ابتدای مسیر خود گورسفید خوانده می‌شود. بخش عمده‌ای از آب این رودخانه به مصرف کشاورزی دشت گرمسار می‌رسد و فاضلاب آن در جنوب این دشت با رودخانه گلو تلاقی می‌کند و در ریگزارهای شمال غربی دریاچه نمک فرو می‌ریزد.
۳- صنایع سلولزی: این صنایع شامل مؤسسات صنعتی است که به تولید کاغذ، مقوا، کارتن، کیسه و پاکت کاغذی، کاغذ دیواری، کاغذهای بهداشتی و تولیدات چوبی مانند نئوپان، فیبر، کبریت و مداد می‌پردازند.
۴- صنایع شیمیایی و دارویی: این صنایع شامل کارخانه‌ها و کارگاه‌هایی می‌شود که به تولید دارو و مواد بهداشتی، لاستیک و پلاستیک، رنگ‌سازی، مواد شوینده، فراورده‌های نفتی و سموم دفع آفات اشتغال دارند.
۶- صنایع فلزی: این گروه از صنایع به تولید انواع خودرو‌های سواری، وانت، مینی‌بوس و اتوبوس، لوازم خانگی، لوله و پروفیل، در و پنجره و ساخت و تولید بسیاری دیگر از محصولات فلزی اشتغال دارند.
۷- صنایع برقی و الکترونیکی: این گروه از صنایع به مونتاژ وسایل برقی و الکترونیکی، تولید کابل و انواع لامپ‌های روشنایی می‌پردازند. بیشتر زمینهای این ناحیه حاصل آبرفت‌ها و رسوبات ناشی از رودخانه‌های فصلی و دائمی و سیلاب‌هاست و تا جایی که مجاور با شوره‌زار‌های دشت کویر نباشد، از خاکی بارور و مناسب برای کشاورزی برخوردار است. گندم، جو، یونجه، ذرت علوفه‌ای، گوجه‌فرنگی، خیار، انواع سبزی‌ها، سیب‌زمینی، گیاهان علوفه‌ای، انگور، چغندر قند و پنبه از مهم‌ترین محصولات این ناحیه است.
بخش کن که در شمال باختری آن جای دارد، ناحیه‌ای است کوهستانی که به وسیله رود سولقان آبیاری می‌گردد. این رودخانه دارای جریانی فصلی است و در تابستان‌ها معمولاً خشک می‌شود. رودخانه کن (سولقان) از ریـزابـ‌ه‌های رودخـانـه کـرج بـه طـول ۴۵ کمـ است که از ارتفاعات توچال سرچشمه می‌گیرد و در جهت جنوب باختری جاری می‌شود. رودخانه کن در کوهستان دارای آب دائمی، ولی در دشت، رودخانه‌ای فصلی است. این شهرستان در قسمت‌های جنوبی دارای آب و هوایی متمایل به گرم و خشک، در نواحی مرکزی دارای آب و هوایی معتدل، و در نواحی شمالی دارای آب و هوایی متمایل به سرد با زمستان‌هایی سرد و تابستان‌هایی معتدل است.
ماه‌های آذر و دی پرباران‌ترین ماه‌ها هستند و در طول تابستان هوا خشک و بدون بارندگی است. صنایع سنگین که شامل خودروسازی، ماشین‌سازی، ریخته‌گری و آهنگری، گروه نورد و تغییر شکل فلزات است. ۲.
۳. صنایع‌دستی شامل منبت‌کاری، خطاطی، قالی وگلیم‌بافی، خاتم‌سازی، قلم‌زنی، طراحی، کاشی و سرامیک‌سازی، نقاشی و مجسمه‌سازی. برای آبیاری زمینهای کشاورزی و باغ‌ها معمولاً از آب کاریز‌ها، چشمه‌سار‌ها، چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق و نیز آب سدهای امیرکبیر (کرج)، لتیان و لار استفاده می‌شود. گوسفند و بره، بز و بزغاله، گاو و گوساله و نیز در مقیاس بسیار محدود گاومیش و شتر از انواع دام‌های پرورشی این شهرستان است. آب و هوای بومهن معتدل مایل به سرد و خشک است. گندم و جو از مهم‌ترین محصولات کشاورزی این منطقه است. برخی از محققان این نام‌ها را تصحیفی از بومهن می‌دانند. به نوشته او بومهن در آن زمان در تملک شخصی به نام جناب آقا بوده است.
منبع: ج۱، ص۱۲، تهران، ۱۳۸۵ش · ج۱، ص۴۵، تهران، ۱۳۸۴ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۶۵، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۱، ص۷۹، تهران، ۱۳۸۴ش · درگاه ملی آمار (نک : مل، SCI) · تهران ظهور یک کلان شهر، ج۱، ص۱۰۰، ترجمه حمید زرآزوند، تهران، ۱۳۸۱ش · ج۱، ص۱۲۸-۱۲۹، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۱، ص۱۲۸، تهران، ۱۳۸۴ش · تهران ظهور یک کلان شهر، ج۱، ص۹۰، ترجمه حمید زرآزوند، تهران، ۱۳۸۱ش · ج۱، ص۱۳۰، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۱، ص۱۲۹، تهران، ۱۳۸۴ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۷۱-۷۹، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · تهران، ج۱، ص۱۹-۲۰، تهران، ۱۳۸۲ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۷۸-۷۹، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۷۹، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۱۱۹-۱۲۰، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۲، ص۵، تهران، ۱۳۷۶ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۸۰-۸۴، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۹۱، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۹۳، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۱، ص۴۷۴، تهران، ۱۳۶۶ش · ج۱، ص۹، تهران، ۱۳۸۲ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۹۵-۹۷، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · تهران ظهور یک کلان شهر، ج۱، ص۲۱۷، ترجمه حمید زرآزوند، تهران، ۱۳۸۱ش · تهران ظهور یک کلان شهر، ج۱، ص۲۱۹، ترجمه حمید زرآزوند، تهران، ۱۳۸۱ش · تهران ظهور یک کلان شهر، ج۱، ص۲۲۰، ترجمه حمید زرآزوند، تهران، ۱۳۸۱ش · تهران ظهور یک کلان شهر، ج۱، ص۲۲۰-۲۲۲، ترجمه حمید زرآزوند، تهران، ۱۳۸۱ش · نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، ج۱، ص۱۱۵-۱۱۹، به کوشش هوشنگ قاسمی و دیگران، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۱، ص۲۳-۲۵، تهران، ۱۳۸۲ش · ج۱، ص۲۵-۲۶، تهران، ۱۳۸۲ش · شرکت آب و فاضلاب شهر تهران (مل، TWW) · درگاه ملی آمار (مل، SCI) · ج۱، ص۹۵، تهران، ۱۳۸۳ش · تهران، ۱۳۸۵ش · ج۱، ص۵، تهران، ۱۳۸۲ش · ج۴، فرهنگ جغرافیایی کوه‌های کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ۱۳۷۹ش · ج۱، ص۴۷۲، تهران، ۱۳۶۶ش · ج۱، ص۶، تهران، ۱۳۸۲ش · ج۱، ص۴۷۲-۴۷۳، تهران، ۱۳۶۶ش · ج۱، ص۲۸، تهران، ۱۳۸۲ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۴۸۹-۴۹۰، تهران، ۱۳۷۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۴۹۰-۴۹۱، تهران، ۱۳۷۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۲۶۴، تهران، ۱۳۷۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۱۲۹-۱۳۰، تهران، ۱۳۷۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۳۷۴-۳۷۵، تهران، ۱۳۷۳ش · مقدمه بر صنعت استان تهران، تهران، ۱۳۷۹ش · سالنامه آماری استان تهران، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۱۲۳، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، تهران، ۱۳۸۴ش · موقعیت جغرافیایی و اقلیمی استان تهران، صنعت استان تهران، تهران، ۱۳۷۹ش · سالنامه آماری کشور ۱۳۷۷ش، مرکز آمار ایران، ج۱، ص۲۶۷، تهران، ۱۳۷۸ش · ج۱، ص۵۲۱-۵۲۳، تهران، ۱۳۶۶ش · شهرک‌های صنعتی استان تهران، صنعت استان تهران، تهران، ۱۳۷۹ش · ج۱، ص۵۱۴، تهران، ۱۳۶۶ش · ج۱، ص۵۱۵، تهران، ۱۳۶۶ش · سالنامه آماری استان تهران، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۲۷۱-۲۷۲، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، تهران، ۱۳۸۴ش · درگاه ملـی آمار (مل، SCI) · دایرة‌المعارف جغرافیایی ایران، ج۱، ص۳۱۶-۳۱۷، تهران، ۱۳۷۹ش · ج۴، جم ، فرهنگ جغرافیایی کوه‌های کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ۱۳۷۹ش · ج۳، ص۱۹، تهران، ۱۳۸۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۴۹۲، تهران، ۱۳۷۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۴۹۷، تهران، ۱۳۷۳ش · رودخانه‌های ایران، ج۲، ص۴۹۶، تهران، ۱۳۷۳ش · ج۳۸، ص۷۱، تهران، ۱۳۷۰ش · ج۱، ص۴۷۳، تهران، ۱۳۶۶ش · سالنامه آماری استان تهران ۱۳۸۳ش، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، ج۱، ص۳۰۸، تهران، ۱۳۸۴ش · ج۳۸، ص۷۲-۷۴، تهران، ۱۳۷۰ش · ج۳۸، ص۷۲، تهران، ۱۳۷۰ش · آمارنامه استان تهران (۱۳۷۷ش)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، ج۱، ص۳۳۱، تهران، ۱۳۷۸ش · آمارنامه استان تهران (۱۳۷۷ش)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، ج۱، ص۳۴۲، تهران، ۱۳۷۸ش · یادداشت‌های علی‌محمد مرادیان منفرد · ج۱، ص۵۱۶، تهران، ۱۳۶۶ش · دایرة‌المعارف جغرافیایی ایران، ج۱، ص۲۱۴، تهران، ۱۳۷۹ش · تهران، ص۴۷۲، جعفری، عباس، کوه‌ها و کوه‌نامه ایران، تهران، ۱۳۶۸ش · رودها و رودنامه ایران، ج۱، ص۱۱۶-۱۱۷، تهران، ۱۳۷۶ش · ج۳۸، ص۵۲، تهران، ۱۳۷۰ش · سیمای میراث فرهنگی تهران، تهران، ۱۳۸۱ش · مسالک الممالک، ج۱، ص۲۱۴، به کوشش دخویه، لیدن، ۱۸۷۰م · احسن التقاسیم، ج۱، ص۳۷۲، به کوشش دخویه، لیدن، ۱۹۰۶م · معجم البلدان، ج۱، ص۴۸۱ · جغرافیای تاریخی ایران باستان، ج۱، ص۳۳۰، تهران، ۱۳۷۱ش · ج۱، ص۲۷۰، تهـران، ۱۳۵۶ش · شرح زندگانی من، ج۱، ص۴۸۸، تهران، ۱۳۴۳ش · ج۱، ص۲۷۰-۲۷۲، تهـران، ۱۳۵۶ش · تاریخ ایرانیان، ج۱، ص۱۸۲، ترجمه ابوتراب خواجه‌نوریان، تهران، ۱۳۶۴ش · سفرنامه، ج۱، ص۴۲۱، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران، ۱۳۶۱ش · مرآة البلدان، ج۲، ص۱۰۱۲، به کوشش عبدالحسین نوایـی و هاشـم محـدث، تهران، ۱۳۶۸ش · مرآة البلدان، ج۴، ص۱۸۹۶، به کوشش عبدالحسین نوایـی و هاشـم محـدث، تهران، ۱۳۶۸ش · سفر مازندران و وقایع مشروطه، ج۱، ص۱۷-۲۰، به کوشش حسین صمدی، قائم‌شهر، ۱۳۷۳ش · شرح زندگانی من، ج۳، ص۳۴۵، تهران، ۱۳۴۳ش · ج۱، ص۴۴-۴۵، تهران، ۱۳۸۴ش
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.