تهلیل: مفاد تهلیل

مفاد تهلیل اقرار به توحید و یکتایی پروردگار است که از برترین و با فضیلت‌ترین اذکار و بهترین عبادات به شمار می‌رود. و در باب صلات و حج به مناسبت از آن سخن رفته است. و مقام تهلیل را مقام استهلاک همه کمالات می‌داند، به این بیان که سالک در هرآنچه جمال و کمال هست، همه را ظهور جمال و کمال حق و جلوه‌ای از تجلیات او می‌بیند. درحقیقت در این توحید، الوهیت از غیر نفی می‌شود و در نزد ارباب معرفت، در این قسم توحید صفاتی ظاهر و دو توحید فعلی و ذاتی در پشت ‌پرده توحید صفاتی پنهان‌اند. و لااله‌الاالله یعنی معبودی سوای الله نیست؛ بنابراین این مقام از تهلیل نتیجه مقام تحمید است، البته برای تهلیل مقامات دیگری نیز هست. به اعتقاد ایشان، سرّ اینکه تهلیل در مقام توحید صفات قرار دارد، آن است که در تهلیل نفی الوهیت از غیر حق‌تعالی رخ می‌دهد. منبع: وسائل الشیعه ج۷، ص۱۸۰ · مصباح‌الهدایه، ص۷۹-۸۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۶ · آداب الصلاة، ص۳۷۲-۳۷۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ · سرّ الصلاة، ص۶۸، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ · مصباح‌الهدایه، ص۷۹، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۶