توصیف رویداد و ارزیابی دلیل

ارزیابی دلیل با توصیف رویداد مورد استناد نیز تفاوت دارد توصیف واقعه به طور معمول پس از ارزیابی دلیل و اثبات صورت می پذیرد و بدین وسیله دادگاه اعلام می کند که آنچه احراز شده مصداق کدام نهاد حقوقی است و چه قواعدی بر آن حکومت دارد. ولی، گاه نیز که بر مبنای ادعا موضوع رسیدگی را فاقد وصف مؤثر در دعوا می بیند ممکن است توصیف مدعی بر فرض اثبات مستند صدور حکم قرار گیرد مانند این که مدعی رویداد مورد استناد را اخذ به شفعه توصیف و مالکیت خود را بر پایه آن توجیه میکند و دلایلی به دادگاه می دهد دادگاه به دلیل شمار شریکان یا عدم قابلیت تقسیم ملک یا گذشتن مهلت عرفی اخذ به شفعه خود را بی نیاز از پذیرش و ارزیابی دلایل می بیند و دعوا را بر پایه توصیف مدعی کافی برای اثبات حق مالکیت نمی داند. در این فرض ارزیابی دعوا سبب عدم پذیرش دلیل میشود نه ارزیابی دلیل. همچنین، در فرضی که تقصیر راننده کامیونی مطرح است و مدعی انحراف و حرکت ناگهانی راننده را مستند ادعای خود می کند و برای آن دلیل می دهد پذیرش و ارزیابی دلیل به تنهایی مدعی را به مقصد نمی رساند زیرا دادگاه باید تمیز دهد که آیا حرکتهای مورد ادعا با رفتار راننده ای آگاه و محتاط در شرایط تصادم تعارض دارد یا به فرض اثبات، تقصیر محسوب نمی شود یعنی توصیف ارزیابی دعوا پیش از ارزیابی و پذیرش دلیل صورت می پذیرد، زیرا لازمه تمیز تأثیر در دعوا است.