ثقافت قرآنی: رسالت قرآن در فرهنگ

هرگز خاتمیت و ثبات شریعت و دوری وی از زوال و دوام حلال الهی به حال خود و بقای حرام دینی به حال خویش معنا نخواهد داشت، رسالت قرآن در بخش فرهنگی آنست که علوم را از هم جدا می‌کند و معارف اصلی خویش را در محور علم عقلی و شهود قلبی بیان می‌کند یا نشان می‌دهد، و دست علم حسّی را از رسیدن بر آن، کوتاه می‌کند و اسلام ناب را به سلاح عقل و شهود ، مسلح می‌سازد و بر علم حِسّی مهربانانه سایه می‌افکند، و همگان را به فراگیری و بهره‌وری از آن در مدار طبیعت تشویق می‌کند و نظام فاعلی و نظام غائی را همراه شناخت نظام داخلی اشیاء ضروری می‌داند، و اسرار طبیعی را آیات جهانی حق می‌شمارد و رموز نفسانی را نشانه‌های ذاتی خداوند می‌داند، و شهود ذات حق را با مشاهده‌ی خود ذات حق، قبل از بررسی آیات جهانی و نفسی کافی معرّفی می‌نماید، و فرزانگان موحّد را همتای فرشتگان، شاهد وحدانیت خدا می‌داند، و حضراتش را در احساس، نارسا می‌خواند. «و یُثیروا لهم دفائن العقول» بلکه گذشته از تعلیم مقدّمات برهان و نشان دادن نتائج قطعی آن می‌کوشد که پرده‌ی پندار را از جلوی چشم دل بردارد، و انسان صالح سالک را به مقام منیع شهود غیب برساند، و درون اشیاء مخصوصاً باطن دنیا را که علاقه‌ی به آن رأس هر خطا به شمار آمده است، نشان دهد، و خصوصیت نفس اماره را که، دشمن‌ترین دشمن انسان است به وی نشان دهد، و خصومت شیطان را که، دشمن آشکار اوست، به او نمایاند تا هم آنچه در نهان خود با الهام الهی دریافت نمود « وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا » شکوفا گردد و هم به آنچه آگاه نبود عالم بلکه شاهد شود. منبع: امام علی علیه‌السلام، نهج البلاغه، خطبه‌ ۱ · شمس/سوره‌، آیه‌ ۷- ۸