جز غزوههای بدر و اُحد جابر در دیگر غزوهها که شمار آنها را ۱۶ یا ۱۸ و یا ۱۹ دانستهاند، حضور داشت. ۲.
۱ - علت عدم حضور در غزوه بدر بدان جهت که پدرش او را سرپرست خواهرانش کرده بود، در بدر حضور نداشت. گزارشهایی از شرکت او در نبرد بدر و آبرسانی به رزمندگان در دست است که شماری از منابع آن را انکار کردهاند. در پی شهادت پدر جابر در احد که برخی او را نخستین شهید این غزوه دانستهاند ، وی نزد جنازه پدر آمد و خواست که با کنار زدن روانداز، صورتش را ببوسد. شماری از صحابه او را از این کار نهی کردند؛ اما رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) که نظارهگر بود، از این کار نهی نکرد. گویا پس از این رخداد، پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) جابر را غمناک دید و چون از علت آن پرسید، وی شهادت پدر و بدهکاری و بازماندن از چند دختر یاد کرد. رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) با بشارت دادن به جابر درباره جایگاه والای پدرش که از خداوند بازگشت به دنیا و شهادت دیگر بار در راه او را آرزو دارد، وی را دلداری داد. برخی بر خلاف مشهور، نزول آیه ۱۶۹ سوره آلعمران را در پی این رویداد دانستهاند. جابر پس از چند دهه جنازه پدر را یافت که هنوز خون از آن جاری بود. ۲.
۳ - غزوه حمراء الاسد حمراء الاسد نخستین غزوهای است که جابر در آن حضور یافت. حضور در این غزوه ( ۳ق ) خاص شرکتکنندگان در احد بود. اما وی از پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) درباره همراهی با آن حضرت یا ماندن نزد خواهرانش کسب تکلیف کرد. رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرمان داد که ضمن تعیین سرپرست برای خواهرانش، در این غزوه شرکت کند. ۲.
۴ - غزوه خندق در غزوه خندق ( ۵ق ) جابر که خانهاش نزدیک آن قرار داشت، رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را مهمان خود کرد. به رغم اندک بودن غذا، پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و صحابه گروه گروه به منزل او وارد شدند و غذا خوردند و طعام برکت یافت. در این غزوه، هنگامی که برخی مسلمانان با صخرهای روبهرو و از کندن آن عاجز شدند، جابر را نزد رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرستادند تا با دعای خود، آن مانع را برطرف کند. به گزارش جابر، پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در نبرد خندق سه روز به راز و نیاز پرداخت تا اینکه در روز سوم دعایش مستجاب شد و با رفتن مشرکان و سپاه احزاب، شادی در چهره آن حضرت نمایان گردید. ۲.
۵ - غزوه حدیبیه جابر در غزوه حدیبیه ( ۶ق ) و بیعت رضوان حضور داشت و شاهد عینی رویداد بود. وی حاضران در این بیعت را ۱۴۰۰ نفر دانسته و مفاد آن را حمایت از پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) تا پای جان یاد کرده است. گویا او در عمرة القضا نیز حضور داشته است. ۲.
۶ - غزوه خیبر درباره حضور جابر در غزوه خیبر ( ۷ق ) گزارشهای متفاوت در دست هستند. او کنده شدن درِ دژ به دست علی (علیهالسّلام) و شکسته شدن خمرههای شراب یهودیان به دست خود را در این غزوه گزارش کرده است؛ اما برخی بدون ذکر علت و به پشتوانه این سخن که رسول خدا برای جابر سهمی از غنیمتهای آن نبرد را کنار نهاد، حضور او در این غزوه را انکار نمودهاند. جابر شمار سپاه اسلام را در خیبر ۱۴۰۰ تن دانسته است. ۲.
۷ - غزوه تبوک از حضور وی در غزوه تبوک ( ۹ق ) و حجةالوداع نیز یاد شده است. ۲.
۸ - سریه خبط جابر افزون بر غزوهها در برخی سرایا نیز حضور داشت که سریه خَبط ( ۸ق ) از آن جمله است. به گزارش جابر، آنان بر اثر تاریکی و به دلیل عدم تشخیص قبله، در جهت مخالف آن نماز خواندند و پس از بازگشت، حکم آن را از پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) پرسیدند. آنگاه این آیه نازل شد: «ولِلّهِ المَشرِقُ والمَغرِبُ فَاَینَما تُوَلّوا فَثَمَّ وَجهُ الله...» شان نزولهای مشهورتر نیز برای این آیه یاد شده است. از وی در شان نزول برخی آیات دیگر نیز نام بردهاند. ۲.
۹ - شان نزول آیه فرایض در شان نزول « آیه فرایض » از جابر نام برده شده است. این آیه در پاسخ جابر نازل گشت که درباره میراث خواهرانش به عنوان تنها وارثانش از پیامبر سؤال کرد.
منبع: المعارف، ص۳۰۷ · سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۹۱ · اسد الغابه، ج۱، ص۳۰۷ · التاریخ الکبیر، ج۲، ص۲۰۷ · تاریخ طبری، ج۱۱، ص۵۲۶ · تاریخ الاسلام، ج۵، ص۳۷۹ · تفسیر قمی، ج۱، ص۱۲۲ · السیرة النبویه، ج۲، ص۳۱۷ · الطبقات الکبری، ج۳، ص۵۶۲ · سنن النسائی، ج۴، ص۱۳ · آل عمران/سوره۳، آیه۱۶۹ · السیرة النبویه، ج۳، ص۶۳۴ · عیون الاخبار، ج۲، ص۳۴۲ · المغازی، ج۱، ص۳۳۸ · السیرة النبویه، ج۳، ص۶۱۵ · السیرة النبویه، ج۳، ص۷۰۳-۷۰۴ · السیرة النبویه، ج۳، ص۷۰۲-۷۰۳ · المغازی، ج۲، ص۴۸۸ · المغازی، ج۲، ص۴۷۱ · السیرة النبویه، ج۳، ص۷۸۷ · مجمع البیان، ج۹، ص۱۷۶ · فتح الباری، ج۷، ص۴۷۸ · المغازی، ج۲، ص۵۱۰ · السیرة النبویه، ج۳، ص۷۹۴ · المغازی، ج۳، ص۱۰۳۴ · اخبار مکه، ج۴، ص۲۶۵ · بقره/سوره۲، آیه۱۱۵ · تفسیر ثعلبی، ج۱، ص۲۶۲ · نساء/سوره۴، آیه۱۷۶ · زاد المسیر، ج۱، ص۵۰۳-۵۰۴
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
