انسان، موجودی اجتماعی است که همواره در اجتماع زندگی کرده، نوعی رابطه همزیستی همه مردم را به هم مربوط ساخته است، به گونهای که هیچ گروه یا فرهنگی نمیتواند جدا یا مستقل بماند. در اندیشه بسیاری از دانشمندان اجتماعی، از بعد معنوی موضوع غفلت شده و بیشتر به جنبههای مادی و صوری آن اکتفا شده است؛ زندگی جمعی و همبستگی انسانها در ساحت معنوی که از عامل ایدئولوژی نشئت میگیرد، در اسلام و نیز سایر ادیان آسمانی بیش از هر چیز به آن اهمیت داده شده است.
را در مینوردد و باعث الفت بین اعضا میگردد: «فَاَلَّفَ بَینَ قُلوبِکُم فَاَصبَحتُم بِنِعمَتِهِ اِخونـًا». عدهای طرفدار منشا درونی و طبیعیاند و معتقدند زندگی اجتماعی ریشه در درون و سرشت افراد بشر دارد. ارسطو (۳۸۴ ـ ۳۲۲ ق. م.) انسان را به حکم طبیعت خود حیوانی اجتماعی میداند که طبیعت او، تمایل به زندگی را در او ایجاد میکند. فارابی (۲۵۷ ـ ۳۳۸ق.) و خواجه نصیر (۵۹۸ ـ ۶۷۲ ق.) نیز انسان را موجود مدنی بالطبع دانسته، سرشت آدمی را سرشتی اجتماعی قلمداد میکنند.
افلاطون (۴۲۷ ـ ۳۴۸ ق. شهرستانی نیز منشا اجتماعات را در احتیاجات دنیوی و اخروی زندگی انسان جست و جو میکند. برخی دیگر که طرفداران منشا بیرونی و درونیاند به هر دو عامل درونی و بیرونی پرداختهاند؛ فواید همکاری و تعاون نیز از عوامل دیگری است که طی زندگی اجتماعی از طریق تجربه عملی بشری به دست آمده و موجب استحکام و تقویت زندگی اجتماعی میشود. نظر دوم از قبیل امور اتفاقی، عرضی و به عنوان غایت ثانوی است نه اولی و بنابر نظر سوم، اجتماعی بودن از قبیل غایات فکری است نه طبیعی و مناسبترین برداشتی را که با آیات فوق منطبق است در نظر نخست دانسته است که اجتماعی بودن در متن آفرینش انسان پی ریزی شده است.
منبع: ارتباط بین فرهنگها، ص۲۷ · نظریههای بنیادی جامعه شناختی، ص۱۳۱ · جامعه از دیدگاه نهج البلاغه، ص۱۹۶ · آل عمران/سوره۳، آیه۱۰۳ · سیاست، ص۵ · آراء اهل المدینة الفاضله، ص۱۱۷ · یونس/سوره۱۰، آیه۱۹ · بقره/سوره۲، آیه۲۱۳ · محمد رشید، ج۲، ص۲۲۰ · حجرات/سوره۴۹، آیه۱۳ · فرقان/سوره۲۵، آیه۵۴ · زخرف/سوره۴۳، آیه۳۲ · مرتضی، ج۲، ص۳۳۴ - ۳۳۵، «جامعه و تاریخ» · جمهور، ص۱۱۴ · الملل و النحل، ج۱، ص۳۸ · مرتضی، ج۲ ـ ۳، ص۳۲۱ ـ ۳۲۴ · روم/سوره۳۰، آیه۲۱ · محمدحسین، ج۲، ص۵۳ · محمدحسین، ج۱۲، ص۲۹۷ · روم/سوره۳۰، آیه۲۲ · مبانی جامعه شناسی، ص۳۰۲ ـ ۳۰۳ · مرتضی، مطهری، مرتضی، ج۲، ص۳۳۲ ۳۳۳، «جامعه و تاریخ»
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
