جان: احکام جان

حیات جسم آدمى بسته به جان او است. حفظ جان واجب و در معرض نابودى قرار دادن آن حرام مى‌باشد؛ بلکه به جهت اهمیت ویژه آن، ترک واجب یا فعل حرام در راستاى حفظ جان، جایز ، بلکه واجب است؛ بدین جهت، خوردن مردار در صورت توقّف حفظ جان بر آن واجب است ؛ چنان که تقیه هنگام ترس بر جان واجب مى‌شود . از شرایط وجوب حج، تحقق استطاعت سَرْبى، یعنى برخوردار بودن راه و مقصد از امنیت لازم و عدم احساس خطر بر جان است . دفاع در برابر مهاجمى که قصد جان آدمى کرده، جایز، بلکه با توقّف حفظ جان بر آن، واجب است و در صورت عدم توانایى بر دفاع، فرار واجب خواهد بود. همچنین دفاع از جان مسلمان در برابر تجاوزگر ، در صورت توانایى بر آن و ایمن بودن بر جان خویش واجب است. برخى در وجوب آن اشکال کرده‌اند . جان مسلمان و آن که در حکم مسلمان است، مانند کودکان مسلمانان و نیز جان کافر در صورت گردن نهادن به شرایط ذمه یا امان دادن به وى از سوى مسلمانى و یا قرارداد آتش بس ، محترم و تعرّض به آن حرام است . منبع: جواهر الکلام، ج۳۶، ص۴۲۶ · القواعد الفقهیة (مکارم)، ج۱، ص۴۱۱و۴۱۴ · العروةالوثقی، ج۴، ص۴۱۶ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۶۵۲-۶۵۵ · جواهرالکلام، ج۲۱، ص۱۶ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۶۵۱