جرح: دیه انواع جراحات شجاج و غیر سر و صورت

۱۰. ۱ - دیه حارصه دیه حارصه، یک شتر بنا بر قول مشهور؛ دامیه، دوشتر؛ متلاحمه، سه شتر؛ سِمحاق، چهار شتر؛ موضحه، پنج شتر؛ هاشمه، ده شتر؛ منقّله، پانزده شتر و مأمومه، یک سوم دیه کامل. ذکر شتر براى بیان نسبت خاصى از دیه نفس است و گرنه خصوصیتى ندارد؛ بنابر این، مراد از یک شتر یک صدم دیه کامل است. ۱۰. ۲ - دیه دامغه در دیه دامغه- در فرض زنده ماندن مجروح - اختلاف است که آیا همانند دیه مأمومه (یک سوم دیۀ نفس) است یا جانى علاوه بر آن مابه التفاوت خسارت وارد شده ( ارش ) را باید بپردازد؟ ۱۰. ۳ - دیات در جراحات غیر از سر و صورت در جرح (جراحتهاى غیر سر و صورت) اگر جراحت، مشابه زخمهاى سر و صورت باشد و عضو مجروح دیه معینى نداشته باشد، بنابر مشهور ارش ثابت است؛ امّا اگر دیه داشته باشد، نسبت آن با دیه عضو محاسبه و دیه جراحت به میزان همان نسبت از جراحت مشابه شجاج مقرّر مى‌گردد؛ به عنوان مثال، دیه جراحت حارصه در دست- با توجّه به اینکه دیه از کار افتادن یک دست نصف دیه کامل (پانصد دینار ) است- نصف دیه حارصه سر و صورت (نصف شتر یا پنج دینار) تعیین مى‌گردد. ۱۰. ۴ - دیه جائفه دیه جائفه، یک سوم دیه کامل است. اگر آلت نوک تیزِ فرورفته در بدن از طرف دیگر خارج شود آیا این جراحت، دو جائفه به شمار مى‌رود و در نتیجه دو دیه دارد یا یک جائفه و یک دیه اختلاف است. منبع: جواهر الکلام، ج۴۳، ص ۳۲۰-۳۳۶ · السرائر، ج۳، ص۴۰۷ · تحریر الاحکام، ج۵، ص۶۱۵ · الروضة البهیة، ج۱۰، ص۲۸۰-۲۸۱ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۳۸-۳۳۹ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۴۳-۳۴۴