جرم افترای عملی

پیشینه در ماده 269 مکرر قانون مجازات عمومی مصوب 1304 نیز این جرم پیش بینی شده بود و میزان مجازات، متناسب با نوع جرم انتسابی ( جنحه یا جنایت ) بود. در قانون تعزیرات مصوب 1362 ماده 142 و تبصره آن، با پیش بینی شرایط افترای عملی، جایگزین قانون قبلی شد. در قانون ماده 699 قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب 1375 ، عنصر قانونی این جرم را تشکیل می دهد. عنصر مادی این جرم، شامل هر یک از رفتار های «گذاردن»، « مخفی کردن » و «متعلق ب. غ. قلمداد نمودن» است. این جرم از نوع جرائم جرم مقید به نتیجه است، بدین معنا که اعمال فوق زمانی جرم و قابل تعقیب هستند که منجر به این شوند که شخص تحت تعقیب قرار بگیرد؛ در غیر این صورت عمل از شمول ماده خارج است. همچنین این تعقیب، باید منتهی به صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت شود تا بتوان مفتری را مشمول این ماده قرار داد. به لحاظ عنصر روانی نیز لازم است مرتکب با اراده و اختیار خود و علم به اینکه اشیای مذکور ماهیت اتهام آور دارند آن را در تصرف شخص مقابل قرار دهد.( سوء نیت عام ) همچنین این عمل باید با قصد «متهم نمودن شخص مذکور» باشد؛ بنابراین اگر قاچاقچی یا قاتل ، حین فرار آلت جرم را در خانه دیگری بیاندازد، به دلیل فقدان سوء نیت خاص قابل مجازات نیست. منبع: حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)، میزان، 1389 · شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)، ققنوس، 1382 · محشای قانون مجازات اسلامی، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384