جرم در قاعده‌ قبح عقاب بلا بیان (قواعد فقه)

جرم در قاعده‌ قبح عقاب بلا بیان ، از مباحث قواعد فقه به معنای ممنوع بودن مجازات افراد نسبت به جرمی است که حکم حرمت و مجازات آن پیش از ارتکاب به آنان ابلاغ و واصل نشده باشد. این قاعده بر اصل عدالت و قبح عقلی مؤاخذه بدون بیان استوار است و بیان واصل را شرط تنجز تکلیف می‌داند. در فقه امامیه ، تحقق جرم بدون آگاهی از حکم شرعی ، در صورت عدم وصول بیان، موجب استحقاق عقاب نیست؛ هرچند اصل تکلیف ممکن است وجود داشته باشد. مستند این قاعده، حکم عقل و مؤیدات نقلی است و مبنای اصل برائت و منع مجازات بدون اطلاع قبلی از حکم به شمار می‌رود.