جمع (فقه): جمع به معنای دوم

جمع به معناى دوم، اصطلاحى در علم صرف مى‌باشد. ۷. ۱ - توضیح جمع در معنای دوم به قول مشهور صرفیان، کمترین مصداق جمع سه است. برخى، اقلّ جمع را دو دانسته‌اند. اختلاف یاد شده در فقه نیز راه یافته است. ۷.۱. ۱ - مصداقی از معنای جمع و اختلاف در معنای آن به عنوان نمونه این مسئله مطرح است که هرگاه فردى، مالى را براى فقراى محله‌اش وصیت کند، بین کسانى که توزیع آن را بین همه فقرا لازم نمى‌دانند، اختلاف است که حداقل افرادى که باید مال بین آنان توزیع شود، چند نفرند؟ کسانى که اقل جمع را سه دانسته‌اند، گفته‌اند: واجب است از ثلث مال میت ، حداقل به سه نفر داده شود؛ اما کسانى که اقل جمع را دو دانسته‌اند، توزیع بین دو نفر را نیز کافى دانسته‌اند. ۷.۱. ۲ - جمع و اقرار کسى که اقرار کند بر عهده‌اش دراهمى است، در صورت تفسیر آن به دو درهم، بنابر قول دوم- که اقل جمع را دو مى‌داند- از او پذیرفته مى‌شود و در صورت عدم تفسیر ، کلام وى بر اقل جمع حمل مى‌شود. منبع: کفایة الاحکام، ج۲، ص۸۰۹ · جواهر الکلام، ج۲۸، ص۱۱۶-۱۱۷ · جواهر الکلام، ج۳۵، ص۴۷