دکترین
حالت سوم که مغرور جاهل و غار عالم است بدون تردید مصداق
حالت سوم که مغرور جاهل و غار عالم است بدون تردید مصداق بارز قاعده غرور است. در صورت آخر که هر دو طرف جاهل هستند بین علما اختلاف نظر وجود دارد، زیرا غاز جاهل به ضرر طرف مقابل است و به همین علت عده ای از فقها او را بری الذمه می دانند. اما عده دیگر، در این حالت هم ضمان را به عهده غاز می دانند. گروهی از فقها خصوصا هنگامی که غاز جاهل به ضرر بوده یا به اشتباه فکر میکند عملش موجب نفع است، او را مسئول نمی دانند. استدلال آنان این است که غرور به معنای خدعه و تدلیس ا. بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۲۴۳.
است و در مورد جاهل به واقعه نمی توان به قاعده غرور استناد کرد. مثلاً طبیبی دارویی تجویز می کند و در این اندیشه است که به نفع بیمار و موجب بهبودی او خواهد بود، اما دار و با مزاج بیمار سازگاری پیدا نمی کند و موجب مر از فقها به عدم مسئولیت پزشک در این مورد قائلند. در مقابل عده ای معتقد به ضمان شده اند. این دسته از فقیهان که به نظر ما گفتارشان بیش تر قابل توجیه است می گویند. صدق عنوان افعال احتیاجی به علم ندارد. مثلاً وقتی کسی دیگری را می زند، عنوان ضارب» پیدا می کند، گرچه قصد زدن نداشته باشد یا اگر کسی بر دیگری زیان وارد سازد عنوان «ضار بر او صدق میکند هر چند که چنین قصدی نداشته باشد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
