دکترین
حاکمیت در قانون اساسی (فقه سیاسی): حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش
حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش بر اصولی مبتنی است که عبارتند از: ۶.
۱ - آزادی و اختیار حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش نتیجه منطقى اصل اعتقادى «آزادى و اختیار انسان» و حاکمیت او بر سرنوشت خویش است که به حکم مشیت الهى او آزاد، مختار، مسئول، حاکم بر سرنوشت خویش آفریده شده و به او شرافت، کرامت ذاتى و شایستگى خلافت الهى داده شده است. هم او است که باید در عمل نیز این شایستگى و استعداد را به منصه بروز برساند و جامعه نمونه (اسوه) خود را بنا کند. ۶.
۲ - اراده و سنتهای الهی اراده و مشیت خداوند به صورت سنتها و قانونمندیهاى کلى در سراسر جهان هستى جریان دارد و این سنتها تغییرپذیر نیستند. ( فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ الله تَبْدِیلاً. ) ( فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ الله تَبْدِیلاً وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ الله تَحْوِیلاً. ) آزادى و اختیار دارى انسان از سنتهاى الهى است و نوع رفتار انسان در جهان از اراده و اختیار انسان ناشى مىگردد. ( إِنَّ الله لاٰ یُغَیِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى یُغَیِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ. ) ۶.
۳ - قضا و قدر و مسئولیت انسانی قضا و قدر الهى بر همه جهان حاکم است ولى انسان به حکم قضا و قدر حتمى خداوند حاکم بر سرنوشت خویش است. ( لَهٰا مٰا کَسَبَتْ وَ عَلَیْهٰا مَا اِکْتَسَبَتْ. ) مسئولیت اعمال سرنوشتساز خود را بر عهده دارد. ( ( إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاکِرًا وَ إِمَّا کَفُورً. ) ) ( با وجود اینکه مىتواند هر نوع مسیرى را در زندگى انتخاب نماید. ( فَمَنْ شٰاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَ مَنْ شٰاءَ فَلْیَکْفُرْ. ) خداوند از او خواسته است که از وحی و هدایت ویژه الهى پیروى کند. ( اِسْتَجِیبُوا لِلّٰهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذٰا دَعٰاکُمْ لِمٰا یُحْیِیکُمْ ) از خداوند و رسول او اطاعت نماید. ( أَطِیعُوا الله وَ أَطِیعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِی اَلْأَمْرِ مِنْکُمْ ) ۶.
۴ - همگرایی حاکمیت الهی و انسانی انسان خود نیز بنابر ایمان به خدا، خود را در برابر خدا مسئول مىبیند و براى اطمینان از خشنودى خدا و رسیدن به کمال شایسته خویش، نسبت به اطاعت وحى و فرمان خدا احساس مسئولیت مىکند. اینجا است که دو رشته حاکمیت به هم مىرسد و در اراده آزاد انسان نسبت به اطاعت از وحى، هم حاکمیت خدا و هم حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش، متجلى مىگردد و انسان معتقد به توحید با اختیار خود، راه خدا و راه وحى را برمىگزیند. در تمامى قلمروهاى زندگى اراده و آزادى خود را در حوزه مشیت تشریعى خدا قرار مىدهد و حاکمیت خود را از طریق قبول حاکمیت خدا اعمال مىکند.. همچنین جامعه و ملت موحد حاکمیت ملى را با استقرار حاکمیت خدا، جامه عمل مىپوشاند.
منبع: انسان/سوره۷۶، آیه۳
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
