حجت‌های الهی: معنای حجت

واژه «حج» که حجت هم برگرفته از آن است معانی گوناگون دارد معنای معروف آن قصد است. به حج خانه خدا هم که حج گفته می‌شود بدین مناسبت است که قصد به خانه خدا برای انجام مناسک در آن ملحوظ شده است به راه روشن «محجّه» گفته می‌شود چون مقصود است «حجت» هم برگرفته از همین معنی است چون حجت مورد قصد است و با آن می‌توان به حق مطلوب رسید. واژه حجت در آیات قرآن کریم هم آمده است مانند: «قل فلله الحجة البالغه؛ بگو برای خدا دلیل رسا و قاطع است.» «حجت بالغه» یعنی دلایل خداوند برای بشر بسیار روشن و رساست به گونه‌ای که جای هیچ‌گونه تردید برای افراد باقی نمی‌گذارد. از امام صادق (علیه‌السّلام) سؤال شد معنای آیه چیست؟ حضرت فرمود: خداوند در روز رستاخیز به بنده خویش می‌گوید بنده من آیا می‌دانستی و گناه کردی؟ اگر بگوید آری می‌فرماید چرا به آن چه می‌دانستی عمل نکردی و اگر بگوید نمی‌دانستم می‌گوید چرا یاد نگرفتی تا عمل کنی؟ در این موقع فرد می‌ماند این همان حجت بالغه است. در زبان فارسی هم این واژه به این معنا تفسیر شده که؛ آنچه با آن بتوان ادعائی را اثبات کرد، دلیل ، برهان. منبع: معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۲۹، ماده حج · الصحاح اللغة‌، ج۱، ص۳۰۴، ماده حج · انعام/سوره۶، آیه۱۴۹ · تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۷۷۶ · فرهنگ سخن، ج۳، ص۲۴۷۱