حدود: قذف

قذف در لغت، به معنای افکندن و انداختن، و در اصطلاح فقهی به معنای متهم ساختن برخلاف واقع دیگری بر جرم زنا یا لواط است، از طرفی قذف از مصادیق افترا ست که منحصراً نسبت خلاف واقع زنا یا لواط را به دیگری می‌دهد، بنابراین می‌توان گفت قذف نوعی افترای خاص است. قانون مجازات اسلامی، قذف را نسبت دادن زنا یا لواط به شخص دیگر می‌داند، هرچند مرده باشد. مرتکب جرم قذف می‌تواند مرد یا زن، کافر یا مسلمان باشد. برای تحقق این جرم، نسبت دادن از طریق مرتکب باید با لفظ صریح انجام گیرد، همچنین نسبت دادن سایر اعمال مجرمانه از قبیل مساحقه یا استعمال الفاظ رکیک (به شرط آنکه صراحتاً دلالت بر قذف نکند)، موجب تعزیر خواهد بود. گفتنی است تعریف الفاظی که مبین این معانی اند، ب. ت. ب. عرف گوینده یا عرفی که مقصود اوست، تحقق می‌یابد، به همین علت در تحریر الوسیله برای صدق این عنوان، کفایت هر لفظی که ظهور قابل اعتماد در قذف داشته باشد، پذیرفته شده‌است و در جواهر الکلام، امکان تحقق این جرم حتی به شرط تبادر به تعریض نیز وجود دارد، برای قذف، الفاظ مشخصی وجود ندارد و هر لفظ یا اشاره ای که به صراحت دلالت بر نسبت زنا یا لواط کند، کافی خواهد بود، بنابراین ب. ت. ب. رعایت تخفیف در حدود، باید در اثبات حد به قدر متیقن اکتفا کرد که عبارتست از به کار بردن کلمات و جملاتی که عرفا یا صراحتاً برای قذف به کار می‌رود، همچنین قذف باید روشن و بدون ابهام بوده و نسبت دهنده به معنای لفظ آگاه و قصد انتساب داشته باشد حتی اگر مقذوف یا مخاطب در حین قذف از مفاد آن آگاه نباشد، و جهل مرتکب اعم از اینکه مطلقاً معنا را نداند یا معنای دیگری که متضمن جرمی مشابه است، در ذهن داشته باشد، مانع تحقق قذف است. قذف نیز مانند سایر حدود ، تنها در مصداق عمدی ، جرم محسوب می‌شود، و عنصر معنوی آن، آگاهی و قصد انتساب جرم از سوی قاذف است، و در صورتی که قرینه ای در بین باشد که مشخص گردد منظور قذف نبوده‌است، حد ثابت نمی‌شود. منبع: حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اشخاص)، امیرکبیر، 1385 · ماده 245 قانون مجازات اسلامی · قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، دادستان و میثاق عدالت، 1389 · شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)، ققنوس، 1392 · قواعد فقه (جلد دوم) (بخش حقوق جزا)، سمت، 1387 · ماده 246 قانون مجازات اسلامی · حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)، میزان، 1389 · محشای قانون مجازات اسلامی بر مبنای قانون مصوب 1/2/1392 به همراه مفاهیم جدید و قوانین جزایی پیشین، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392 · ماده 248 قانون مجازات اسلامی · قواعد فقه (جلد دوم) (بخش جزا)، سمت، 1388 · قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)، ققنوس، 1389